| sUcI |
| jrUrI sUcnfvF |
| mhfn sLKsLIaqF |
|
mn hI sfrIaF mfnisk ikRafvF dI pRDfngI krdf hY. mn hI syRsLt hY. mn qoN hI sfrIaF mfnisk ikRafvF dI isrjxf hoeI hY. ijhVf ivakqI dUisLq mn nfl boldf jF kMm krdf hY, Aus dy ipWCy duwK vI Ausy qrHF cldf hY ijvyN rwQ df phIaf rwQ iKWcx vfly bld dy ipCy ipCy . Bgvfn buD pysL krqf: ieSzIan buiDst susfietI torSto, knYzf |
Bfjpf qy kFgrs pihlF apxy igrIvfn ivwc JfqI mfrn
zf: amrIk isMG sYkrfmYNto |
Bfrq qy pfiksqfn dy qnfapUrx mhol ivwc, mIzIaf ny bhuq hI inrfÈfjnk rol adf kIqf hY. gYrijMmyvfr, BVkfAU qy nÌrq BrpUr ÉbrF bldI awg qy qyl suwtx dy brfbr hn. Audfhrx dy qOr qy, ËI tI vI jo ik bfhrly BfrqIaF leI ÉbrF idMdf hY, dI BfÈf dI cox pwqrkfrI imafrF dI qOhIn sI. ies qo ieMj jfpdf sI ijvyN ik Bfrq srkfr ny ËI cYnl ƒ apxy sfry aiDkfr sONp idqy hOx. |
muMbeI hmly dI afz ivwc, zf: mnmohn isMG srkfr Gwt igxqI hox dy bfvjUd do mhqwvpurx ibl pfs krvAux ivwc kfmXfb ho geI. rfÈtrI surwiKaf eyjMNsI ibwl qy gYr kƒnI gwqI ivDIaF rokU ibwl Bfjpf dy sihXog qoN ibnF pfs nhI hoxy sn. ijs qrIky nfÜ kFgrs qy Bfjpf ny ibnf bihs qy kfhÜI ivwc ieh ibwl pfs krvfey hn Aus qoN afAux vfÜy smyN ivwc keI KdÈy jfihr huMdy hn. dovyN pfrtIaF dI sihmqI bhuigxqI dy jor dI imsfl hY. sMivDfn dy ivwc BfrqI nfgirkF ƒ idqy aiDkfrF df hrx krdy hoey ieh pfrtIaF ieMj prdrÈn kr rhIaF sn ijvyN ik muMbeI ivwc awqvfdIaF ƒ rokx leI koeI vI kƒn ies qoN pihlF mOjUd nhIN sI, qy hux ieh kƒn bxn nfl afpxy afp hI awqvfd dI smwisaf hl ho jfvygI. krfcI qy muMbeI dy 500 mIl dy ivwc 12 ryzfr hox dy bfvjUd, BfrqI jÜ sYnf qy muMbeI puils apxI kuMbkrnI nINd qo nhIN jfg skIaF.ies asPlqf dI ijMmyvfrI ajHy qwk qih nhIN kIqI geI . koeI vI puils qy jl sYnf df aiDkfrI muawql nhIN kIqf igaf. bVI ajIb gwl hY ik ipCly 60 sflF qoN ieh sB kuwJ ibnf kfƒn qoN hI cl irhf sI? nvyN kfƒn dI ijMmyvfrI jykr muV pihlF hI Tuws hoey aiDkfrIaF nUM hI dyxI hY qF kI Brosf ik Auh muMbeI vrgI drdnfk Gtnf ƒ rok skxgy.
ijs kfhlI nfÜ ibwl pfs hoey hn ieh iews glH df sMkyq idMdy hn ik ieh Kfs qrHF dy awqvfdIaF leI vrqy jfxgy jdoN ik dUjI qrHf dy awqvfdIaF ƒ nÌrq, zr qy inMdx df pUrf aiDkfr hovygf. ieh kƒn AunHF awqvfdIaF leI bixaf hY jo Bfrq dI pRBuqf ƒ vMgfrxgy. koeI vI ÈwkI ies kfƒn dy Gyry ivwc ilaf ky pwkI qrHF jyl ivwc suitaf jf skdf hY qy iksy nf iksy bhfny Éqm vI kIqf jf skdf hY. pr nvF kfƒn aijhy awqvfdIaF bfry iblkul cwup hY ijnHF ƒ sfbkf ey tI aYWs cIÌ ny apxI qÌqIÈ df mudf bxfieaf sI. AunHF dIaF gwqIivDIaF ivwc BfvyN bMb rwKxf, ryl gwzIaF AuzfAuxf qy Gwt igxqIaF qy hmly krnf Èfml hY, pr aijhy awqvfd ƒ dyÈ dI riKaf leI jrUrI disa jfvygf. Bfjpf, afr aYs aYWs, iÈv sYnf qy ihMdU sfDU sMq pUrI qrHF krnl proihq, sfDvI ipRXgf isMG, qy svfmI pFzy dy ipwCy KVHy ho gey sn.
bfl Tfkry dy BVkfAU ibafnF ƒ ijvyN srkfr ny axgOiÜaf kIqf hY Aus qoN sfÌ jfihr hY ik Bfjpf qy kFgrs ieko rfh dy do pFDI hoky ivcrngy. nvF kƒn BfrqI sMivDfn ƒ Gwt igxqIaF qy sQfpqI dy ivruwD Bugq rhy aMsrF leI inkfrdf hY . Tfkry ny apxy sMpfdkI lyK ivwc ikhf ik Bfrq ivwc pihlF imwnI pfiksqfnF ƒ qbfh kIqf jfvy, ijsdf mqlb sI ik bhuigxqI muslmfn ielfikaF qy hmlf krnf. Bfrq ivwc rihx vfÜy muslmfn Bfrq dy nfgirkF vfly hwk rwKdy hn pr Tfkry dy iewk ibafn ny AunHF ƒ AunHF hkF qo vFJy kr idqf qy dyÈ Droh dy dusx mVH idqy. bhuq sfrIaF muslmfn sMsQfvF ny muMbeI GtnF ƒ inMidaf hI nhIN blik ies ƒ ieslfm ivroDI vI inkfiraf. pr iesdy bfvjUd Bfjpf qy kFgrs bhuigxqI kfrkUnF leI muslmfn ÈwkI sKiÈaq vfly smJy jFdy hn jdoN ik tfeItlr, Tfkry qy modI vrgy ihMdU rfÈtr dy swcy dyÈ Bwgq. AunHF ƒ BVkfAux qy nÌrq PYlfAux df pUrf hwk hfsl hY. jykr BfrqI gxqMqr pUrI qrHF Drmi nrpyK hY qF ienHF ƒ aijhy gYr sMivDfink hwk ikAuNN hfsl hn? nvyN kfƒn qy aijhI koeI bihs nhIN hoeI ijsdf mqlb hY ik kfƒn isrÌ bhuigxqI dy KfVkUpxy leI hI bixaf hY.
Bfrq qy pfiksqfn dy qnfapUrx mhol ivwc, mIzIaf ny bhuq hI inrfÈfjnk rol adf kIqf hY. gYrijMmyvfr, BVkfAU qy nÌrq BrpUr ÉbrF bldI awg qy qyl suwtx dy brfbr hn. Audfhrx dy qOr qy, ËI tI vI jo ik bfhrly BfrqIaF leI ÉbrF idMdf hY, dI BfÈf dI cox pwqrkfrI imafrF dI qOhIn sI. ies qo ieMj jfpdf sI ijvyN ik Bfrq srkfr ny ËI cYnl ƒ apxy sfry aiDkfr sONp idqy hOx. ieËrfiel dy ÌlsqIn qy hmly ƒ lYky ËI cYWnl ny pfkIsqfn qy Dfvf bolx dI pRoVHqf kIqI. iesy qrHf bfkI df korporyt mIzIaf vI isafsI lokF dy gYrkfƒnI, iBRÈt qy jihrly suBfa df hI mfiDafm bixaf irhf. sMpfdkI lyK qy ivsQfr sfihq ‘nËrIaf kflm‘ kyNdrI mMqrI ey afr aMquly dy ibafnF ƒ qoV mroV ky pyÈ krn leI ilKy gey. ey afr aMquly dy sfDfrx suJfa ik hymMq krkry dI mOq ipwCy ihMdUvfdIaF df hwQ ho skdf hY ƒ gdfrI, mkfrI qy sfjÈ vflI rMgq idqI geI.iesdf iewk tuwk jvfb `` hF jI, ies pwK dI vI pVqfl krvf lvFgy`` ho skdf sI.kfrporyt mIzIaf ny ijs qrHF aMquly dI stytmYNt ƒ imrc msfl lfieaf Aus qoN bhuigxqI dy KfVkU aMdfË dI imsfl imldI hY. lokrfj ivwc jy iksy ƒ afpxI gwl kihx df vI hwk nhIN qF ieh PfÈIvfd vwl hI Jukfa hY.aijhy ruJfn BfrqI gxrfj dy Drm-inrpyK ikrdfr ƒ Tys phuMcfAuNdy hn.aMquly pRqI Bfjpf qy kFgrs df rvweIaf nMvy pfs ikqy geyN iblF dy BivwK ivwc durpXog hox dy zr vwl sMkyq krdf hY.jy mMn ilaf jfey ik hymMq krkry muMbeI hmly ivwc nf mrdf, qF ies svfl qoN kOx munkr ho skdf hY ik Auh iÈv synf qy rfÈtr sMG dI ihwt ilst ivwc nhIN sI ? jykr GwtigxqIaF nfl sbMD rwKx vfly kyNdrI mMqrI ny ies pwK vwl ieÈfrf kr vI idqf sI qF ikhVI awqkwQnI ho geI sI.AuNj qF kFgrs ƒ aMquly vrgy mMqrIaF qy mfx hoxf cfhIdf sI, pr dhÈqgrdI dy nFa qy do ibwlF ƒ pfs krvfAux leI Bfjpf df sihXog lYxf qy sMG prvfr dI bolI bolxf awq jrUrI sI.pfTkF ƒ Xfd hovygf ik ieh Bfjpf hI sI ijhny zf: mnmohn isMG dI srkfr ƒ inAUklr smJoqy dy GtnfkRm qo bcfieaf sI. iÈv sYnf jy kFgrs ƒ afpxf smrwQn nF idMdI qF ÈRImqI pRiqBf pfitl df vI Bfrq dI rfÈtrpqI bxnf muÈkl sI. qulnfqmk iensfÌ hyT ilKy cfr aijhy mfmly hn ijnHF bfry pfTk afp hI PYslf krngy ik BfrqI inaFpRxflI aprfD dy mfmilaF ivwc iknHI ku kfrËÈIl hY.
kFgrsI nyqf qy sfbkf kyNdrI mMqrI jgdIÈ tfeItlr 1984 dy iswKF ivroDI dMigaF ivwc Èfml hox dy ielËfm qo bcdf af irhf hY.sI bI afeI ny Auhdy kys gvfhF dI gYrhfËrI hox krky bMd krn dI isÌfrÈ kIqI sI.pr amrIkf c rihMdy do gvfhF ny sI bI afeI ƒ JuTlf idqf. adflq dy adyÈF qy sI bI afeI ƒ dsMbr 2008 ivc amrIkf afky gvfhF dy ibafn drË krny pey. 24 sflF qoN vwD smF ho igaf hY pr 3000 lokF dy iksy vI muwK kfql ƒ ajHy sjf nhI imlI. aYWc aYWs sBrvfl mfDv kflj AujYn, miDaf pRdyÈ df pRoÌYsr sI.26 agsq 2006 ƒ Ausƒ idn idhfVy ey bI vI pI dy kfrkunF nyN kuJ ividafrQIaF qy puils kRmcfrIaF dI hfjrI ivwc kql kr idqf . pRO: sBrvfl stUzYNts coxF df ieMjfrj sI. ey bI vI pI dy guwtF ny DwkyÈfhI nfÜ votF puvfxIaF ÈurU kr idqIaF ijs krky pRoÌYsr ny coxf kYNsl kr idqIaF. Bfjpf dy XUQ ivMg ny pRo sBrvfl ƒ agvf krky kuwt kuwt ky mfr idqf. Bfjpf srkfr ny eybIvIpI nyqf qy kys nf rijstr krn leI jor pfieaf qy bfad ivwc gvfhF ƒ Dmkfky mukrf idqf. pROÌYsr df puwqr awk ky suprIm kort afÌ ieMzIaF ivwc igaf qy mukdmy ƒ miDaf pRdyÈ qoN ikqy hor qbdIl krn leI ikhf. ihMmfÈU sBrvfl iekwlf hI ieh lVfeI lV irhf hY pr iensfÌ dI ajHy qwk koeI ikrn vI nËr nhIN af rhI. bfl Tfkry dy nFa qoN kox jfxU nhIN.jsits bI aYWn sRIkirÈnf ny apxI irport ivwc muMbeI dy 1993 muslmfnF ivruD dMigaF ivwc Tfkry dy qkrIbn 1000 lokF dy kql ivwc Èfml hox bfry ieÈfrf kIqf.pr ies qo bfad iÈv synf mhFrfÈtr ivwc cox ijwq ky srkfr ivwc Èfml ho geI. jsits sRIkirÈnf ƒ irport ƒ pwky qOr qy TMzy bsqy ivwc pf idqf igaf.koeI vI aijh kfƒn nhIN bixaf ijhVf bfl Tfkry ƒ nwQ pf sky.
cOQf kys bhuq qfj Gtnf hY. bI aYWs pI pfrtI df ivDfiek ÈyKr iqvfVI qy Ausdy sfQIaF ny mnoj gupqf nF dy ieMjnIar ƒ kuwt kuwt ky mfr idqf ikAuNik AunHy cIÌ minstr mfieafvqI dy jnm idhfVy qy afpxf Xogdfn pfx qoN nFh kr idqI sI.Gtnf qoN agly idn hI bI aYWs pI ivDfiek ƒ Ausdy kuJ sfQIaf smyq ÌVky jylH ivwc suwt idqf. Aus Auqy guMzfgrdI df kfƒn vI lf idqf. cIÌ mnIstr ny pihlF qy sI bI afeI ieMnkuafrI krvfAux qoN nFh kr idqI sI pr bfad ivwc cIÌ mnIstr ies leI vI mMn geI.pr Èrq ieh rwKI ik aijhy anykF hI kysF ivwc vI sI bI afeI dI ienkuafrI krvfeI jfvy ijhdf sbMD Bfjpf, smfjvfdI qy kFgrs dy kfrkunF nfl hY.
Aupr cfry idqy hoey mfmilaF ivwc isrÌ mfieafvqI hI aijhI muwK mMqrI hY ijsny apxI hI pfrtI dy ivDfiek ƒ Gtnf dy vfprn dy 24 GMty ivwc PVky aMdr kr idqf qy guMzfgrdI df kfƒn lf idqf. mfieafvqI df kihxf hY ik Bfjpf qy kFgrs mnoj gupqf dy kql qy isafsq krn qoN pihlF apxy igrIvfn ivwc JfqI mfrn .
Posted on December 31, 2008 |
mnuwKI aiDkfr aqy BfrqI aOrq dI dfsqfn
aYs aYl ivrdI aYzvokyt |
sMXukq rfÈtr dI mhF sBf ny 10 dsMbr 1948 ƒ mnuwKI aiDkfrF dI srvivafpI GoÈxf kridaF ikhf ik iksy nfl vI nsl, rMg, ilMg, BfÈf qy iKwqy dy aDfr `qy BydBfv nhIN kIqf jf skdf. 26 jnvrI 1950 ƒ BfrqI sMivDfn dy anuCyd 14 rfhIN k ƒn sfhmxy sB ƒ brfbr aiDkfr hfsl hn ; anuCyd 15 rfhIN mËhb, vMÈ, jfq, ilMg qy jnm sQfn dy aDfr `qy BydBfv dI mnfhI hY ; 16 rfhIN sB ƒ brfbr mOky idwqy gey aqy anuCyd 17 rfhIN CUafCfq aqy 23 (1) rfhIN vgfr pRQf ƒ Éqm kIqf igaf hY . mnuwKI aiDkfrF dy 60 sfl bfad vI dyÈ `c aOrqF dy aiDkfrF dI siQqI rONgty KVHy krn vflI hY. dilq aOrqF dI siQqI qF ies qoN vI keI guxF Éqrnfk aqy zrfAuxI hY .
rfjsQfn dy ipMz bygU dI lflI bfeI df kihxf hY ik AuWc jfqIaF dy dbfa kfrn sf ƒ ipMz `c sfVHI pfAux dI iejfËq nhIN sI. sfzI pOÈfk blfAUj qy lihMgf sI. jykr mINh `c sfzy kwpVy iBwj jFdy qF bdlx leI sfzy pfs dUjI joVI kwpVy nhIN sn. mINh dy idnF `c ipMzF `coN ho ky jMgl pfxI jfxf huMdf qF nMgy pYrIN jfxf pYNdf sI. rsqy `c koeI AuWc jfqI df afdmI jF aOrq iml jFdy qF isr Jukf ky, dUjy pfsy mUMh Pyr ky AudoN qwk KVHnf pYNdf jdoN qwk ik Auh lMG nf jfx .
mYN hOlI-hOlI dwbI avfË `c AuWc jfqIaF dIaF iËafdqIaF df ivroD krnf ÈurU kr idwqf. iek idn mYN ipMz `c cwpl pf ky clI geI qF ies gwl `qy iek Tfkur ny myry Gr vfly dI byiewËqI kIqI. Aus dI bdslUkI `qy mY ƒ bVf guwsf afieaf. dUjy idn mYN Aus dy Gr mUhry geI qy Aus Tfkur ƒ vMgfiraf. Auh bfhr nf afieaf. ies qrHF krn nfl mYƒ hONslf iml igaf. mYN CUuaf-CUq qy jfqI jbr ƒ Éqm krn leI jIvn Br jUJx df pRx kIqf .
mYlf Zox aqy gMdgI AuTfAux leI sfzI jfq dIaF aOrqF ƒ isrÌ rotIaF hI imldIaF sn. Auh vI bcIaF bfhIaF. ipMz dI iek aOrq ny rotIaF dy nfl-nfl pMj rupey mhInf mËdUrI dyx dI vI mMg rwK idwqI qF mYN Aus aOrq df zt ky smrQn kIqf. asIN kfmXfb ho geIaF. ies qrHF asIN mËdUrI lY x dI iek nvIN pRQf ÈurU kIqI .
asIN afpxI lVkI dy ivafh leI iek almfrI ÉrIdI. jdoN ivafh df smfn ipMz `coN huMdf hoieaf Gr phuMicaf qF almfrI dyK ky AuWc jfqIaF ƒ swp suMg igaf. ipMz `c gwlF hox lwgIaF, ''dyKo! BMgIaF dy vI idmfg cVH gey hn. hux ieh sfzI br fbrI krngy. hux ieh vI dfj `c almfrI dyxgy. AuWc jfqIaF dI kI iewËq bcI? BMgI awj almfrI ilafey, kwlH ƒ ienHF dy ivafh `c bYNz bfjy vI vwjxgy, prsoN ienHF df muMzf GoVI cVHygf.`` AuWc jfqIaF ny lfl pIly ho ky sfƒ sbk isKfAux df ÌYslf kIqf .
AuWc jfqIaF ny rfq ƒ qlvfrF, zFgF, hfkIaF nfl lYs ho ky sfzy Gr `qy hmlf kr idwqf. Gr `c ipaf iGAu aqy imTfeI bxfAux df sfrf smfn ivhVy `c Klfr idwqf. lwqF mfr mfr ky almfrI BMn idwqI. myry pqI ƒ jfnoN mfrn dIaF DmkIaF dyx lwgy. pqI ƒ mYN iksy dUjy Gr lukf idwqf sI nhIN q F AunHF mfr dyxf sI. awDI rfq qwk Auh llkfry mfrdy rhy. ies Gtnf kfrn Aus idn sfzy Gr Kfxf vI nf bx sikaf aqy mihmfnF ƒ BuwKy hI sOxf ipaf . Gtnf qoN aglI svyr hnyry `c mYN afpxy pqI aqy dohF bwicaF ƒ lY ky Kfn Tykydfr dy ipMz sulqfnpur af geI. Aus ƒ sfrI G tnf bfry dwisaf. hmdrdI vjoN Auh sfzy mMdsor Qfxy `c irport ilKfAux leI igaf. AuWc jfqIaF ny Qfxy `c pihlF hI phuMc kr leI sI, ies leI Qfxydfr irport ilKx dI QF Aultf sf ƒ hI smJfAux lwg ipaf. bfad `c Tykydfr ÈyK abduwlf dy dbfa hyT irport drj kIqI geI aqy sf ƒ ivafh ibnF iksy zr dy krn leI ikhf .
jdoN rfq ƒ GoVI df smF hoieaf qF AuWc jfqIaF ny sfËÈ rc ky sfry ipMz dIaF lfeItF bMd kr idwqIaF. bYNz vfly ipMz phuMcy qF AunHF ƒ glq rsqy pf idwqf igaf. Auh nON vjy Gr phuMc sky. asIN hnyry `c hI lfVy dI GoV-cVHI kI qI. ieh pihlI vfr sI ik sfzI jfqI dy iksy ivakqI ny GoVI `qy cVHn aqy bYNz vjfAux dI ihMmq kIqI sI. tYNt vfilaF ny CUq-Cfq kfrn sf ƒ brqn dyx qoN mnHf kr idwqf ijs kfrn bhuq pryÈfnI hoeI. mihmfnF ƒ rotI rfq iek vjy iml skI, Auh vI pwqlF `qy. AUdYpur dy GrIa fvfd ipMz dI BMvrI bfeI dI dfsqF bhuq lMmI hY. Aus dy iek ihwsy df iËkr krdI hoeI kihMdI hY iek idn myrI gYr-hfËrI `c myrI vwzI lVkI ipMz qoN bfhr jf rhI sI qF svrnF dy lVky ny Aus nfl blfqkfr kIqf. Aus smyN Auh 9 sfl dI sI. ies Gtnf dy sdmy kfrn myrI bytI pfgl ho geI. mYN irport ilKfAux jf rhI sI qF ipMz vfilaF rok ky myry nfl vfadf kIqf ik qUM irport nf ilKf. lVkI dI iewËq df svfl hY. asIN Aus lVky ƒ sËf dyvFgy. rfq ƒ pMcfieq hoeI, myrI lVkI ny afpxI sfrI khfxI suxfeI. Aulty ipMz vfilaF myry `qy hI JUTf d oÈ lf idwqf ik mYN JUT bol rhI hF. sf ƒ koeI iensfÌ nf imilaf. iek hor Gtnf dy sbMD `c Auh AuWc jfqI vfilaF dy Ëulm bfry dwsdI hY ik mYN 'smfijk ishq ivkfs` dI isstr ƒ nfl lY ky aYs pI aqy zI afeI jI ƒ imlI. AunHF dy kihx `qy Qfxydfr ny irport ilKI, pr nfl hI Aus ny mY ƒ bhuq kuJ suxfieaf, ''qUM bdmfÈ hY, ipMz `c dMgf BVkf rhI hYN, nyqfigrI krdI hYN, qYƒ afpxI jfq dy ihsfb nfl cwlxf cfhIdY, svrnF dI brfbrI nf kr.``
myry Gr phuMcx qoN pihlF hI ipMz vfilaF ƒ pqf lwg cuwkf sI ik mYN Qfxy irport ilKf ky afeI hF, Auh hor BVk AuWTy. mIitMg kr ky myry Grvfly ƒ kuwitaf, myry kwpVy pfV idwqy. guwsy `c af ky mYN kuhfVI cuwk leI qF sfry dOV gey. ieh qF isrÌ do AudfhrnF hn. dwby-kucly vrg nfl anykF iksm dy ainaF aqy awiqafcfr ho rhy hn .
Posted on December 14, 2008 |
|
( arun kumfr, bYzPorz, XU ky)
dilqF nfl ho rhy ivqkry aqy bury sluUk nUM muwK rKidaf zf aMbyzkr ny sqMbr 1935 ivc Drm pRIvrqn dI afpxI ieCwf pRgt kIqI. Aus ny GosLxf kIqI ik Auh ihMdU jMimaf jLrUr hY ikAuNik ieh Aus dy vs ivc nhIN sI pr Auh ihMdU mrygf nhIN ikAuNik ieh Aus dy vs ivc hY. ies GosLxf nfl hI sfry DrmF ivsLys kr ihMdU Drm ivc hl cl mc geI. sfry Drm dilqF nUM ijAuN df iqAuN hI rKxf cfhuMdy sn. ihMdU nyqfvF nUM zr pYdf ho igaf ik jy kr mUl invfsIaF ny ieslfm jF eIsfeI Drm kbUl kr ilaf qF AunFH dI igxqI ivc BfrI kmI af jfvygI aqy Bfrq ivc muslmfnF df bhumq ho jfvygf ijs kfrx ihMdUaF nUM swqf qoN hwQ Doxf pvygf. lokqMqr ivc ijs dI sMiKaf BfrI AuhI swqfDfrI. dilqF nUM afpxy 2 Drm ivc sLfiml krn leI sfry DrmF ivc iek dOV lg geI. cfhy Auh ihMdU sn, muslmfn, iswK jF iPr iesfeI. pMjfb ivc qF dilq pihlF hI iesfeI Drm ivc pRvysL kr rhy sn. ies Drm pRivrqn nUM rokx vfsqy afrIaf smfjI kfPI srgrm sn. pr zf aMbyzkr dI GosLxf ny ies srgrmI nUM hor vI qyjL kr idwqf. AunFH ny hryk jfqI ivc AunFH dy bMidaF nUM hI isLKsLf dy ky Drm bdlI ivruD pRcfrkF vjoN Byijaf. ienFH afrIaf smfjI pRcfrkF ny hryk dilq jfqI ivcoN iksy mhfn mhFpursL nUM lB ky AunFH df kfPI pRcfr kIqf aqy afpxI 2 jfqI ivc hI rihx dI slfh idwqI. iswty vjoN aj hryk jfqI dy lokF ny afpxI jfqI nUM ajyhf jwPf mfiraf ik Auh Aus nUM hI Drm mMnx lgy. ijhVy mhFpursLF ny ies CUaf Cfq dI ibmfrI nUM dUr krn vfsqy apxf sfrf jIvn hI insfLvr kr idwqf aj AunFH mhFpursLF dy AupdysL dy Ault AunFH dy nF Aupr hI jfq nUM pwikaf krn qy quly hoey hn.
afrIaf smfjI nyqfvF dIaF cflF qoN zf aMbyzkr BlI BFqI jfxU sn. Aus df ivcfr sI ik jfq pfq ihMdU Drm df iek atut aMg hY aqy ies qoN Cutkfrf nhIN pfieaf jf skdf. ies glI sVI avsQf df ieko ielfj hY ies nUM iqafgxf, jo Drm pRIvrqn qoN bgYr sBMv nhI hY. dfdr (bMbeI) ivKy afpxy iek BfsLx ivc spsLt kIqf ik Drm iensfn vfsqy hY nf ik iensfn Drm vfsqy. jy kr qusIN sgMTq hoxf cfhuMdy ho qF Drm bdlo. jy kr qusIN svYmfx hffsl krnf cfhuMdy ho qF Drm bdlo. jy kr qusIN iml vrqn aqy afpsI Bfeicfry dy aDfirq smfj isrjxf cfhuMdy ho qF Drm bdlo. jy kr qusIN ajLfdI, brfbrqf aqy qfkq hfsl krnf cfhuMdy ho qF Drm bdlo. jy kr smfj nUM KusLhfl dyKxf cfhuMdy ho qF Drm bdlo. zf aMbyzkr ny Drm bdlI ivc koeI kfhlI nhIN kIqI sgoN qkrIbn 25 sfl vWK 2 DrmF df aiDan krn qoN bfd afiKr 14 akqUbr 1956 nUM lWKF anuafeIaf smyq buWD Drm ivc dIksLf leI. jdoN qoN zf aMbyzkr ny buwD Drm ivc pRvysL kIqf hY AudoN qoN hr sfl buwD Drm dI igxqI ivc lgfqr vfDf ho irhf hY. sfl 2001 ivc mrdm sumfrI dI irport anusfr 1991 dy mukfbly buWD Drm ivc 24.56% vfDf hoieaf hY. buwD Drm dy anuafeIaF dI igxqI jYnIaF nfloN vwD geI hY.
zf aMbyzkr qoN pryRq ho ky mUlinvfsI lokF ny buWD Drm apxfieaf hI nhIN sgoN Aus dy prcfr aqy pRsfr ivc vI vWD cVH ky Xogdfn pfieaf hY. kyvl Bfrq ivc hI nhIN sgoN bdysLF ivc vI zf aMbyzkr aqy buWD Drm dy nF qy keI sMsQfvF hoNd ivc afeIaF hn ijnFH ny buWD ivhfr Ausfry hn. pMjfb ivc vI qkrIbn 10-12 buWD ivhfrF dI AusfrI ho cuWkI hY ijQy nv bxy boDIaF dIaF Dfrimk loVF dI pUrqI ho rhI hY. sfAuQfl ivKy aMbyzkr sYNtr iek buWD ivhfr vjoN kMm kr irhf hY . ieWQy Bfrq aqy hor dysLF ivcoN aMbyzkrI aqy boDI XfqrIaF dI afrjLI irhfiesL dI suivDf pRfpq hY. vulvrhYNptn ivKy ieQoN dI sQfink sMsQf zf aMbyzkr mYmorIal kmytI ny iek bhuq hI suMdr buWD ivhfr dI AusfrI kIqI hY ijs dy bfhr zf aMbyzkr df buq vI lgfieaf igaf hY. ies sMsQf ny ijLlf nvF sLihr dy ipMz blfkI pur ivc aMbyzkr risors sYNtr Koilaf igaf ijs ivc buWD ivhfr dI vI sQfpnf kIqI geI hY. pMjfb ivc buWD Drm dy prcfr aqy pRsfr vfsqy pMjfb buiDst susfietI vI cfr pMj sfl qoN kfPI srgrm hY. ies sMsQf dIaF sLfKfvF keI dysLf ivc KuwlH cukIaf hn. aMbyzkrI aqy boDI anuafeIaF dy sihXog nfl ies sMsQf ny ijLlf luiDafxf ivc jI tI roz Aupr iqMn kroV qoN vwD dI lfgq nfl qkisLlf mhF buWD ivhfr KoilHaf hY.ies df pRbMD boDI iBKsLU clf rhy hn aqy ieWQy nvyN iBKsLUaf nUM tRyinMg idwqI jf rhI hY. ieh pMjfb ivc afpxI hI iksm df buWD ivhfr ijs nUM lok dUr durfzy qoN dyKx vfsqy afAuNdy hn. ieWQy bfhr qoN afey XfqrIaF dI irhfiesL df pUrf pRbMD hY.
keI lokF df ivcfr hY ik bfhrI pihrfvf bdlx nfl ivawkqI nhIN bdldf. iesy qrFH Drm bdlx nfl iensfn nhIN bdldf. lokF dI njLr ivc qF Auh AuhI ivawkqI rhygf jo Auh pihlF sI. ajyhy lokF dI ieh soc glq hY. sohxy aqy ZukvyN kpVy pihnx nfl ivawkqI df ivawkqIqv hI bdl jFdf hY. ijs vyly Aus dy sohxy kpiVaF dI koeI pRsLMsf krdf hY qF Aus ivclI hIx Bfvnf dUr ho jFdI hY aqy Aus df afqm ivsLvfs vwD jFdf hY. Bfrq ivc jy kr iksy ivawkqI dy gMdy aqy Pty purfxy kpVy pfey hox qF jldI kIqy Aus nfl koeI gl hI nhIN krdf. pr jy kr Aus ivawkqI dy hI kot pYNt pf ky tfeI vgYrf lgf idWqI jfvy qF sfry hI Aus nfl afdr mfx nfl gl krdy hn. lokF df Aus ivawkqI nfl bdilaf vqIrf kyvl kpVy bdlx df hI nqIjf hY.
Drm pRIvrqn nfl ivaWkqI df afqm ivsLvfs hI nhIN sgoN soc vI bdl jFdI hY. Bfrq ivc koeI ivrlf hI isWK iBKfrI imlygf. isWK Drm apxfAux nfl ivaWkqI dI afriQk hflq nhIN suDrdI sgoN Aus dI soc ivc Prk af jFdf hY aqy Auh dsF nOhF dI kmfeI nUM mhWqqf dyxI sLurU kr idMdf hY. sfl 2001 ivc hoeI jn gxnf ivc dilqF ivcoN nv bxy boDIaF df mukblf ihMdU dilqF dy rihx sihx nfl kIqf igaf hY. irport muqfbk nv bxy boDIaF ivc aorq df drjf kyvl dilq ihMdUaf nfloN hI nhIN sgoN ihMdUaF, isWKF, muslmfnF aqy jYnIaf nfloN vI byhqr hY. aOrq aqy pursL dI anupfq nv boDIaF ivc hjLfr ipWCy 953 jdoN ik ihMdU dilqF ivc 936 hY. ieh anupfq smUh ihMdU smfj (931), muslmfn (936), isWK (893) aqy jYnIaF (940) nfloNN vI vWD hY. nv boDI Cy sfl qk dy bWicaF ivc lVky aqy lVkIaF dI anupfq ihMdU dilqF (938) dy mukfbly 942 hY aqy ieh anupfq ihMdUaF (925), isWKF (786) aqy jYnIaF (870) nfloN vI vWD hY. ieh aMkVy drsfAuNdy hn ik boDI smfj dI qrFH nv boDIaF ivc vI aOrq df drjf viDaf hY.
isLKsLf dI dr nv boDIaF ivc 72.7 pRqIsLq hY jdoN ik ihMdU dilqF ivc kyvl 54.7 pRqIsLq. ieh dr ihMdUaF (65.1%), muslmfnF ( 59.1%) aqy isWKF ( 69.4%) nfloN ikqy hI vWD hY. nv boDI aOrqF ivc isLKsLf dI dr 61.7% dilq ihMdUaF 41.9 % dI dr nfloN qF vWD hY hI ieh ihMdU aOrq ( 53.2%) aqy muslmfn aOrq (50.1%) nfloN vI vWD hY. spsLt hY nvboDI zf aMbyzkr dy pd icMnFH qy cl ky isLKsLf nUM ijLafdf mhqWqf idMdy hn aqy pVH ilK rhy hn. nv boDI ijLafdf pVyH ilKy hox kfrx ieh afpxy jWdI pysLy iqafg rhy hn nvyN nvyN pysLy apxf rhy hn. sfl 2001 dI jn gxnf anusfr nv boDI 40.6% srkfrI, arD srkfrI jF iPr inWjI adfiraF ivc nOkrI pysLy qy hn jdoN ik ihMdU 40.4%, muslmfn 31.3%, eIsfeI 39.3%, isWK 31.7% aqy jYnI 32.7% hn.
AupRokq qulnfiqmk aiDan qoN pqf lgdf hY ik nv boDI dilqF nfloN hr pWKoN agy hn. ieh kyvl zf aMbyzkr dy dwsy rsqy Drm pRIvrqn df hI isWtf hY ijs ny ienFH dI soc nUM bdilaf hY. isLKsLf nMU mhqwqf dy ky gMdy aqy Gt afmdn vfly pyisLaF nUM Cizaf hY. AuWc isLKsLf kfrx AunWqI dy nvyN rsqy KulHy hn. nv boDI aqy aMbyzkrI afpxy aiDkfrF qoN ijLafdf jfgrUk hn aqy aiqafcfrF df zt ky mukfblf krdy hn. ieh lok afqm inrBr hoey hn ijs kfrx smfj aqy pirvfr ivc ienFH df afdr mfx vI viDaf hY. Drm pRIvrqn nfl ienFH nUM bRfhmxvfdI krm kfZF, rIqI irvfjF rfhI ho rhy Dfrimk sosLx qoN Cutkfrf imilaf hY. jdoN lok hfly vI Dfrimk sQfnf qy mWQy tyk ky cMgy BivK dIaF suWKF mMgdy hn. pr boDIaF mhfqmF buWD dy kQn ‘afpxy dIpk afp bxo’ qy aml kr ky afqm inBr hoey hn ijs nfl ienFH dI afriQk siQqI vI mjbUq hoeI hY. mfnisk pWKoN AunwqI hox vjoN aqy aj ienFH ivc aMqr rfsLtrI pWDr dy buWDImfn hn. jo lok hfly vI ieh ivcfr rWKduy hn ik Drm qbdIlI nfl iensfn ivc koeI qbdIlI nhIN afAuNdI, sLied Auh iksy iKaflI dunIaF ivc vsdy hn .
Posted on October 14, 2008 |
iBafnk afriQk gulfmI qy aiqvfd ivwc iGiraf Bfrq
PrYzI joËP
15 agsq 2008 ƒ dyÈ aËfdI dy 61vyN sfl ivwc dfKl ho igaf hY. ies ivwc koeI Èwk nhIN ik jd aMgryË afpxI hkUmq smyt ky Bfrq qoN quiraf sI qd qk Bfrq iewk KyqI pRDfn dyÈ sI pr KyqI pRDfn hox dy bfvjUd Ausdy kol afpxf iZwz Brn leI vI luVINdI mfqrf ivwc anfj nhIN sI. aËfdI qoN bfad Gto Gwt do dhfky anfj amrIkf qy hor dyÈF qoN afAuNdf irhf. awj Bfrq anfj pKoN nf kyvl afqm inrBr hI hY blik Auh dUsry dyÈF ƒ anfj suplfeI kr irhf hY. aËfdI dy 61 sflF ivwc dyÈ ivwc ieMzstrI ny bhuq qrwkI kIqI. awj dyÈ ieMzstrI Auqpfdn dy pKoN nf kyvl afqm inrBr hI hY blik BfrqI Auqpfdn awj anykF dyÈF ƒ brfmd ho irhf hY. jo snqkfr tuwtIaF cwplF qy tfkIaF lwgIaF pYNtF kmIËF pfAuNdy sn Auh nf kyvl arbF pqI bx gey hn blik keI qF sMsfr dy sB qoN amIr ivakqIaF ivwc igxy jfx lwgy hn. awj BfrqI zfktr, ieMjnIar qy hr Kyqr dy tYknokryt aqy pRoPYÈnl dUsry dyÈF dIaF loVF pUrIaF krn leI AuQy jf rhy hn.
KyqI qy ieMzstrI dy vfPr Auqpfdn dy bfvjUd Bfrq ivwc 33 PIsdI qoN vwD lok grIbI ryKf qoN hyTF df jIvn bsr kr rhy hn ijMnHF kol nf isr lukfAux leI Cwq hY qy nf qn Zkx leI kpVf. byruËgfrF dI igxqI kRoVF ivwc hY. aËfdI dy smyN qwk kxk df aftf 8 rupey iklo mx sI jdik awj 13 rupey iklo ivwk irhf hY. iGE Aus smyN 3-4 rupey iklo sI jo awj 64 rupey iklo ivk irhf hY. gMZy 1 afny dy iklo, aflU 1 afny dy iklo sn jo awj 10-10 rupey dy iklo ivk rhy hn. sbËIaF 20 qoN 40 rupey pRqI iklo qwk ivk rhIaF hn. dflF 40 qoN 60 rupey iklo ivk rhIaF hn. nf kyvl rotI blik kpVf qy mkfn vI grIb dI phuMc qoN bfhr ho igaf hY. ies dyÈ dI awDI qo vwD abfdI afriQk gulfmI dI iBafnk mfr hyT hY. ieh siQqI Aus smyN hY jdik dyÈ df pRDfn mMqrI afriQk msilaF df mfihr hY. jo srkfr afpxy nfgirkF ƒ roËgfr muheIaf nhIN kr skdI rotI, kpVf qy mkfn df pRbMD nhIN kr skdI Aus ƒ qfkq ivwc rihx df kI hwk hY?
pfrlImYNt awj dyÈ dy msilaF dy hwl df Porm nhIN rih geI. Ausdf bhuqf smF isafsI pfrtIaF dI dlgq iKcoqfx ivwc brbfd ho irhf hY - lok msly hwl krn ivwc nhIN lwg irhf. kfrjrxI df iewnf mMdf hfl hY ik Aus AuWqy KudgrË isafsq BfrU hY. blik swc qF ieh hY ik dyÈ df isafsqdfn, aPsrÈfhI qy ivEpfrI eykf krky ies dyÈ ƒ luwt rhy hn aqy ies luwt Kuswt ivwc grIb mr irhf hY. srkfr df mksd grIb qoN grIb dy hwkF dI rfKI huMdf hY. dyÈ Auqy iPrkU qfkqF ies hwd qwk BfrU hn ik Auh Èryafm Dfrimk GtigxqIaF Auqy iPËIkl hmly krdIaF hn qy sRkfr mUk drÈn bx ky vyKdI rihMdI hY. dyÈ ivwc koeI Dfrimk aËfdI nhIN hY. Dfrimk aËfdI ƒ kuclx leI 6 qoN vwD rfjF ivwc kƒn bx cuwky hn qy bfkI rfjF ivwc ajyhy kƒn bxfAux dI iqafrI ho rhI hY. iPrkfpRsq qfkqF kfrx dyÈ ivwc aqvfd iBafnk rUp Dfrn kr igaf hY. ipCy jhy suprIm kort ny dyÈ dy isafsdfnF qy kfrjkrxI dI ÈkqIhInqf qy duK pRgt kridaF ikhf sI ik jykr hflfq iehI rhy qF ies dyÈ ƒ Kudf vI bcf nhIN skygf. dyÈ ƒ suporIm kort dy ienHF sMnsnIKyË ÈbdF dI zUMGfeI qwk phuMcxf cfhIdf hY. sfzI duaf hY KudvMd krIm ies dyÈ dI rwiKaf kry.
Posted on September 7, 2008 |
| "vrqmfn df smkflI" sohx isMG Zolf . |
"kml dyv pfl " kyÜIPornIaF ( pRDfn ieMtrnYÈnl bhujn afrgynfeIjyÈn)
afdmI isrP afdmI huMdf hY? Èfied ies qoN kuJ Gwt vI huMdf hY aqy vwD vI. afdmI gulfm huMdf hY huMdf hY. aËfd huMdf hY huMdf hY. dohF hflqF ivwc kfPI Prk huMdf hY. kuJ lok rihbrF ƒ iewËq idMdy hn .kuJ lok rfhjnf ƒ afpxf rihbr qslIm kr lyNdy hn.dohF ivwc kuJ Prk huMdf hY, huMdf hY.kuJ lok isrP afdmI huMdy hn, isrP afdmI. jnm qoN mOq qwk. Auh lok lwKF, kroVF, arbF dI igxqI ivwc huMdy hn. ieh afdmI ijs df nfm jnm vyly mF aqy bfp ny sohx isMG rwiKaf sI, nfm swc muwc sohxf hY. bfhr muwKI hI nhIN idmfgI iKafÜF qoN vI vwD. pr "Zolf" iesdy nFa nfl iks qrFH juiVaf ieh iek lMbI khfxI hY acyq jF sucyq. mY qF ieQoN qwk vI kih skdF hf jd iesny afpxf nFa Zolf rwiKaf sI Èfied Zol Èbd dy arQF qoN ieh jfxkfr vI nhIN sI. pr bfad ivwc lok ijvyN sohx isMG ƒ Buwl hI gey hox. vrqmfn isrP Zolf jI ƒ jfxdf hY.
sohx isMG Zolf df jnm cwk nMbr 36 lfielpur ( piksqfn) ivwc hoieaf sI. pr Bfrq vrÈ dyÈ dI vMz qo bfad muhwlf abfdpurf Èihr jÜMdDr(pMjfb) ivwc af ky vs gey. pVHnF, ilKxf, aËfd ivcrnf aqy afpxy afly duafly ƒ swmJxf Èfied mnuwK dI iPqrq hY. ieh afdmI ijsdf mY ijkr kr irhF hF dsvIN pfs sI. ieh vI iesny lfielpur Kflsf hfeI skUl jlMDr ivwc kIqI sI. pr iesƒ qF ieh vI pqf nhIN sI ik mnUismrqI aqy ihMdU vydF ÈfÈqrF dy PfrmUly anusfr pVHn, ilKx aqy socx dy aiDkfrF qo vMicwq sI. pr ieh aKwr igafn qoN jfxU ho cuwkf sI, kuJ kfrnf krky. ikAuik iesdy bjuwrg do pIVIaF qoN aMimRqDfrI sn. mY ikhf ieh swc hY? socx lg ipaf, iPr cuwp kr igaf ijvyN jubfn hI bMd ho geI hovy. jdo myry Gr dy bfhr vgdI qyj hvf, bdfmF aqy afVUaF dI mihk nfl iBwjI iesdy bdn nfl tkrfeI qF ievyN lwigaf ijvyN sohx isMG Zolf gUVI nINd ivwco jfg ipaf hovy. iPr boilaf swc! bfbf sfihb aMbyzkr. agr bfbf sfihb aMbyzkr pVHn, ilKx, socx, jfnx dy aiDkfr nf lY ky idMdy mY awKr igafn qF lY skdf sI pr socx aqy jfnx dI gwl isrP rOlF lfAux qwk hI rih jfxI sI .
ijhVy lok vrqmfn dy nfl qurdy hn aqy vrqmfn ijHnF ƒ moiZaF qy cuwkky agFh mMiËl vwl qordf hY, ruwkxf AunHF vfsqy asMBv ho jFdf hY. 1962 ivwc sohx isMG Zolf jI ieMglYNz ivwc af ky vs gey. aYËbfstn skUl afP aYËUkyÈn ivwc dfKlf ilaf. kuwJ kr guËrn dI gwl hmyÈf idl ivwc sI. ijvyN pwqJV qoN bfad nvyN pwiqaF ny afAuxf huMdf hY. jdoN kuJ vI ijsdI jrUrq sI krn ƒ nf imilaf qF eyÈIan sports klwb ieMglYz dy jnrl skwqr bx gey. apxy aMdrlI gwl ƒ, ihMmq ƒ awgy ilËfx lwgf . pr qswlI nhIN imldI sI . qurdy rhy, qurdy rhy. afpxI inwjI pihcfx dI Kfiqr afdmI kI nhIN krdf. ieMglYNz ivwc rihky afpxI pihcfx ƒ hor mjbUq kIqf. ijvyN iksy Jrny ny ndI ivwc smf jfxf huMdf hY . ieh koeI alOikk nhIN huMdf. ieh isrP mnuwK dy mfnisk sMqulq ƒ awgy iljfx df sPr huMdf hY……….sohx isMG Zolf jI ieMglYNz ivwc amrIk isMG kMg (gfiek) nfl styjF qy rhy. AuWQy hI AunHF iewk cMgy kmyzIan dy qOr qy afpxy afp ƒ sQfpq kIqf. kMg dy nfl hI iewk mhInf knYzf ivwc afpxy ÈOk ƒ ijAudf rwKxy vfsqy Xfqrf kIqI, ijvyN pOx inrMqr afpxI idÈf vl ƒ awgy vDdI hY.
bIbI nirMdr bIbf ijnHF df nfm suxdy hI myrf idl AunHF dy drÈnf vfsqy Auqfvlf ho jFdf sI. KuÈiksmqI nfl pihlf vwzf kMm jo sohx isMG Zolf ny afpxy sfQIaF nfl ieMglYNz ivwc rihMdy hoey kIqf, Auh sI ijvyN sfvx dy pihly mINh qoN bfad afpxy GrF dI imwtI dI mihk suMGx vrgf huMdf hY. swc muwc, mnuwK ijs dI mihk ƒ qrsdf rihMdf hY. Aus mihk ƒ pUrI dilq kom qrsdI sI, afp ny bIbI nirMdr bIbf jI dI avfË ivwc sMn 1977 ivwc guru rivdfs afgmn qy lY[pI[ irkfrz krfieaf, ÈRI gurU rivdfs jI mhfrfË dy imÈn aqy pRcfr vfsqy. ies aYlbm df iek gIq ijsdf mY ijkr krnF cfhvfgf, hmyÈF hmyÈF vfsqy sfzy idlF dI DwVkn ivc rfg aqy hmyÈF hmyÈf vfsqy sfzy idmfgF ƒ afpxI ivrfsq bfry jfxkfrI dyvygf. Aus gIq dy bol ijvyN mY huxy swqF surF df aMimRq pI ky hitaF hovF vrgy hn. " iek pwQrI qy iek qyrI afr, sfƒ dohF nfl ho igaf ipafr, kFÈI vfliVaf".sohx isMG Zolf ijsdy pYrF ny sPr krnf cfihaf sI. jo pYr hmyÈF mMiËl vl vwDdy hn, qurnf AunHF dI afdq ho jFdf hY. mfrc 25, 1984 ƒ amrIkf ivwc af ky vs gey.
ÈRI gurU rivdfs tYNpl iptsbrg kylIPornIaF ivKy smUh sMgqF bfbf sfihb aMbyzkr df jnm idvs mnf rhIaF sn. sohx isMG Zolf pihlI vfr aijhy smfroh ivwc Èfiml hoieaf sI ijQy Ausny bfbf sfihb aMbyzkr dy jIvn aqy imÈn bfry pihlI bfr suixaf sI. suxn qoN bfad ijvy huxy nId ivco jfigaf hovy. swcI jfg ipaf hovy vrgI Aus dI hflq ho geI sI. AuQy hI Auh Drm isMG BfrqI jI qoN vI bhuq pRBfvq hoieaf. ikAuik BfrqI jI bfbf sfihb aMbyzkr jI dy imÈn ƒ smripq sn.
Ausƒ mihsUs hoieaf, ijs sPr qy Auh jfxf cfhuMdf sI, Auh rsqf hux imilaf hY. bMjr jmIn ivcoN ijvyN koeI Pldfr podf pYdf hoieaf hovy. Auh aMD ivÈvfÈF dI mfnisk gulfmI qoN ijvyN mukq ho igaf hovy. ikqfbF ny ijvy AusdI BuwK vDf idwqI hovy. hux ijvy Auh puh Puwtdy dI pihlI ikrn vrgf hovy. Ausdy jIvn df mksd isrP bfbf sfihb aMbyzkr df imÈn bx igaf . Auh swcI hux ies qrF df ho igaf sI.
prdysF ivwc rotI df iPkr jvfnHf ƒ awDmry kr idMdf hY, awD mry sfh lYdy hn aqy ijAUNdy hn. pr Zolf jI ivwc sfh swq ijvy dubfrf Br igaf hovy. Ausny BfrqI jI nfl rlky kOm ƒ (dilqF ƒ) bfbf sfihb aMbyzkr dy imÈn pRqI jfgrq krn vfsqy inrnf kIqf. ies kfPly ƒ awgy afpxI mMiËl vl vDfAux vfsqy ienHF dohF ƒ inwzr, sUJvfn ivwakqI vqn cMd pfl jI( myry siqkfrXog ipqf jI) iml gey..iPr ienF ny imlky afpxy imÈn ƒ awgy vDfAux vfsqy ieMtrnYÈnl bhujn afrgynfeIjyÈn kylIPornIaF dI sQfpnf kIqI .ieMtrnYÈnl bhujn afrgynfeIjyÈn ijsdy pihly jwnrl skwqr sohx isMG Zolf jI bxy. bfad ivwc afp ies sMsQF dy cyarmYn vI bxy. ies sMsQF ny bfhrly mulkF ivwc sB qoN pihlF dilq ivdvfnF dI klm qoN ilKIaF pusqkF ƒ dunIaF Br ivwc rihMdy dilqF qwk phuMcfieaf aqy lokF ivwc ividaf dy igafn dI lwt lwt bldI joq nfl aigafnqf dy hnyry ƒ dUr krn dy anykF Auprfly kIqy jo awË qwk vI jfrI hn.
pihlI dilq ieMtrnYÈnl kfnPrMs (mlyÈIaf) dy swdy Auqy ieMtrnYÈnl bhujn afrgynfeIjyÈn kylIPornIaF dI numfieMdgI krdy hoey afp afpxy cfr hor sfQIaF nfl mlyÈIaf gey ijsdf eyËMzf sI inAuivËn tuvfrzË ey kfstlYWs susfietI. ies kfnPrMs ivwc sfihb sRI kFÈI rfm, bIbI PUln dyvI aqy keI hor mhwqvpUrn ivawkqIaF ny iÈrkq kIqI sI. ies kfnPrMs qoN bfad Zolf jI ny afpxf jIvn afpxy lokF dI byhqrI dy sMGrÈ dy lyKy lf idwqf. styj Auqy jdo Zolf jI bfbf sfihb aMbyzkr jI dy imÈn bfry boldf sI qF sroqy ijvyN jfg jFdy sn. pMzfl ivwc Ènftf Cf jFdf sI. Zolf jI ny dunIaF dy kony kony vsdy lokF ƒ imÈn dy nfl joiVaf.ies qoN vwD vrqmfn dy smkflI kI krdy hn .
Posted on August 25, 2008 |
pRDfn mMqrI s[ mnmohn isMG df Bfrq dy mhFÈkqI bxn df XQfrQ
zf: aYs aYl ivrdI aYzvokyt |
pDfn mMqrI s[ mnmohn isMG ny BfrqI AudXog jgq dy srv sRyÈT lokF ƒ sMboDn kridaF ikhf ik lokF dI mfniskqf ‘c qbdIlI ilafAuxf bVf aOKf kMm hY pr kMm krvfAux jF Aus ƒ vDIaf ZMg nfl krvfAux ijhIaF mfmUlI gwlF qoN mYN icMqq nhIN hF. mYƒ icMqf Aus mfniskqf dI hY jo sfƒ rokdI hY, jo sfƒ awgy nhIN vDx idMdI. suDfrF df aslI AudyÈ mfniskqf bdlxf hY. sfzy aMdr nvF socx dI ihMmq hoxI cfhIdI hY. sfƒ lIk qoN ht ky socx dI ihMmq krnI cfhIdI hY. purfxy ivÈvfsF ‘qy svfl nhIN AuTfAuxy cfhIdy blik nvyN rsqy lwBxy cfhIdy hn .
AunHF ikhf, iek cInI khfvq hY ik cwldy rihx nfl pgzMzI bxdI hY. sfƒ vI nvIaF idÈfvF vwl cwlxf cfhIdf hY. dyÈ ƒ grIbI, anpVHqf qy rogF qoN Cutkfrf idvfAux aqy afpxy supinaF dy Bfrq dy inrmfx leI iml ky kMm krnf cfhIdf hY. aijhf Bfrq ijs ‘c smfnqf hovy. aijhf Bfrq ijs ‘c isrjxfq imkqf aqy iËafdf qrwkI hovy. AunHF cyqfvnI idMidaF ikhf ik pRfpqIaF aqy qrwkI df koeI vI ZFcf iËafdf dyr qwk itikaf nhIN rih skdf jykr Aus df aDfr kmËor hovy. sfƒ afpxf aDfr mËbUq krnf pvygf.
dyÈ awj ikwQy KVHf hY? iewQy bwicaF dI hflq vyK ky isr Èrm nfl Juk jFdf hY. Bfrq ‘c 5 sfl qoN Gwt Aumr dy 53 ÌIsdI qoN vI vwD bwcy, jo ik 6 kroV 70 lwK hn, buinafdI ishq shUlqF qoN bgYr jIvn jI rhy hn. ieh dunIaf Br dy kuwl bwicaF df iek iqhfeI hn. Bfrq dy anykF grIb bwcy afpxI 5 sfl dI Aumr pUrI krn qoN pihlF hI mr jFdy hn.
dyÈ ‘c kroVF lok nyqrhIx hn. AuWqr pRdyÈ 15[6 lwK nyqrhIx lokF nfl dyÈ Br ‘c sB qoN Aupr hY. ies qoN bfd idwlI ‘c 15[5 lwK, aFDr pRdyÈ ‘c 10 lwK, pwCmI bMgfl ‘c 9[5 lwK, krnftk ‘c 9[ 3 lwK aqy mhFrfÈtr ‘c 9[1 lwK lok vyK nhIN skdy. ishq mMqrfly dy qfËy aMkiVaF anusfr AuVIsf ‘c 5[13 lwK, mwD pRdyÈ ‘c 7 lwK, ibhfr ‘c 6[46 lwK aqy asfm dI krIb 4 ÌIsdI abfdI nyqrhIx hY. hirafxy ‘c 3[98 lwK lok nyqrhIx hn. aFDr pRdyÈ dI 2[24 ÌIsdI abfdI vyK nhIN skdI.
aËfdI dy 60 sfl dy ivkfs qoN bfd vI lgBg iek iqhfeI BfrqI 21vIN sdI ‘c vI afpxf nF nhIN ilKxf jfxdy. sMMsfr Br dy 15 kroV skUl nf jfx vfly bwicaF ‘coN 13 kroV BfrqI hn. ijhVy bwcy skUlF ‘c dfÉl ho jFdy hn AunHF ‘coN vI bhuigxqI afpxy mfqf-ipqf dI afriQk hflq ibhqr krn dy XqnF ‘c skUl Cwzx leI mjbUr ho jFdy hn. dyÈ dy msF hI 10 ÌIsdI lVky, lVkIaF dsvIN pfs krdy hn. 90 ÌIsdI kfljF qwk nhIN phuMcdy. 53 ÌIsdI qF aTvIN qwk vI nhIN apVdy, ivckfr hI skUl Cwz jFdy hn. ivwidaf dy vpfrIkrn kfrn ÌIsF aYnIaF vD geIaF hn ik tYstF ‘c mYirt puËIÈnF lYx dy bfvjUd dilq grIb ikwqf korsF ‘c dfÉlf hI nhIN lY skdy. ÌIsF nf dy skx kfrn qIjf ihwsf ividafrQIaF ƒ pVHfeI CwzxI pY rhI hY. dfÉly nf dy skx kfrn ividafrQI afqm hiqafvF kr rhy hn.
sMsfrIkrn, inwjIkrn aqy mukq mMzIkrn ny grIb lokF leI keI smwisafvF KVHIaF kIqIaF hn. vwzIaF snaqF nfl mukfblybfËI ‘c nf itkx krky ipMzF dy GrylU AudXog bMd ho jfx kfrn luhfr, mocI, julfhy, buxkr aqy Gumfr afid kMm dI qlfÈ ‘c lgfqfr ipMzF qoN ÈihrF vwl plfien kr rhy hn. Brmf ky muMzy, kuVIaF ƒ ÈihrF ‘c ilaFdf jFdf hY. Puslf ky ilaFdIaF geIaF aijhIaF kuVIaF ‘coN bhuqIaF GrF ‘c aqy muMzy hotlF, ZfibaF, pwQr KfnF, iewtF dy BwiTaF aqy kfrKfinaF ‘c do vkq dI ruwKI rotI jF pMjfh, swT rupey roËfnf ‘qy bfrF qoN 16 GMty qwk kMm krdy hn, jd ik Gwto Gwt Aujrq 120 rupey hY.
AudXogF leI bxy rfÈtrI afXog aYn sI eI XU aYs dy pRDfn aqy sMsd mYNbr zf[ arjn sYn gupqf ny ikhf ik BfrqI arQ ivvsQf ‘c byÈwk vzoqrI ho rhI hY pRMqU ies dy bfvjUd dyÈ ‘c 83 kroV 60 lwK lok ijhVy ik amrIkf, ieMglYNz, PrFs, jrmnI aqy jpfn dI kuwl abfdI qoN vI vwD hn, grIbI kfrn hfloN byhfl hn. dyÈ dI 80 ÌIsdI sMpqI 20 ÌIsdI lokF kol hY aqy 20 ÌIsdI sMpqI 80 ÌIsdI lokF kol hY. qQfkiQq nvINaF afriQk nIqIaF, jo dyÈ ‘qy lwdIaF jf rhIaF hn AunHF asmfnqf df grfP asmfn dI qrÌ jf irhf hY aqy grIbI amIrI dI KfeI hor zUMGI huMdI jf rhI hY.
ies dy bfvjUd pRDfn mMqrI aqy swqfDfrIaF vwloN vfr vfr ikhf jf irhf hY ik dyÈ dunIaf dI mhFÈkqI bxn jf irhf hY. dunIaf dy arb-Krb pqIaF ‘c dyÈ dUjy nMbr ‘qy hY. ieMnf hI nhIN Auh AudfhrnF dy ky dsdy hn ik rfÈtr dI ivkfs dr 9[2 qoN twp geI hY. Èyar sUck aMk 15 hËfr pfr kr igaf hY. ies leI Bfrq qrwkI kr irhf hY . pRMqU nf hI ivkfs dr aqy nf hI sUck aMk dyÈ dI asl siQqI ƒ pyÈ krdy hn. ieh isrÌ iek idKfvf hY. asl ‘c dyÈ dI vfsqivk siQqI rONgty KVHy kr dyx vflI hY. aËfdI dy 60 sfl dI shI qsvIr kI hY Aus leI hyT ilKy Audfhrn pyÈ hn:-
AuVIsf dy ktk ielfky dy idhfVIdfr mËdUr ivpn gjrfeI ƒ afpxI pqnI gurUvfrI (jo bwcf pYdf krn smyN mr geI sI) dI lfÈ dy sMskfr leI pYsy nf hox kfrn nvyN pYdf hoey bwcy ƒ 12 sO rupey ‘c vycxf ipaf. AuWqr pRdyÈ dy jOnpur iËlHy dy bKyV sonkr ƒ afpxI iËMdf lVkI sMgIqf ƒ gomqI ndI ‘c ies krky vhfAuxf ipaf ikAuNik Aus dy guridaF dy ielfj leI Aus pfs pYsy nhIN sn. gorKpur, pVrOxf qy kuÈI ngr iËilHaF ‘c 60 qoN vwD mushr lok BuwK nfl ivlk ivlk dy mr gey. bfkI rotI roËI qy Bojn dI Gft kfrn cUhy Kfx leI mjbUr hn. gVicrolI iËlHy dy grIb afidvfsI awj vI cItIaF dI ctnI Kfx leI mjbUr hn. AuVIsf dy grIb lok drKqF dIaF jVHF aqy imwtI Kfx leI mjbUr hn. roËfnf do sO nvIaF aOrqF ƒ pyt pUjf leI vysvfpuxf krnf pY irhf hY. ieh hY dyÈ df ivkfs aqy
qrwkI?
dyÈ arfjkqf vwl vD irhf hY. nYÈnl krfiem irkfrzË ibAUro dy AuplbD aMkiVaF anusfr hr 16vyN imMt ‘c iek kql, hr 19vyN imMt ‘c kql krn leI iek koiÈÈ, 29vyN imMt ‘c iek blfqkfr, hr 23vyN imMt ‘c iek agvf, hr 75vyN imMt ‘c dfj leI hwiqaf, hr 29vyN imMt ‘c iek TwgI, hr iek imMt ‘c jfiedfd sbMDI jurm, hr 99vyN imMt ‘c iek zfkf, hr 8vyN imMt ‘c iek afriQk aprfD, hr qIjy imMt ‘c aOrq nfl Ëulm, hr 36vyN imMt ‘c bwcy ivruwD jurm, hr 53vyN imMt ‘c srIrk ÈoÈx aqy hr 9vyN imMt ‘c pqI aqy Aus dy irÈqydfrF vwloN iesqrI ‘qy Ëulm Zfhux dI qrfsdI huMdI hY.
hr DnfZ pfrtI df koeI nf koeI nyqf iBRÈtfcfr ‘c Pisaf hoieaf hY. ieh hY dyÈ dy afgUaF dI mfniskqf, isrjxfqmkqf, pRfpqIaF aqy qrwkI df pYmfnf? iBRÈtfcfr ƒ Éqm krn leI jykr pRDfn mMqrI vfikaf hI gMBIr hn qF Auh ipCly 50 sflF ‘c bxy aYm aYl ey, aYm pI, pI sI aYs, afeI ey aYs qy afeI pI aYs afgUaF qy aÌsrF dI jfiedfd sbMDI vfeIt pypr jfrI krn ik ÈurU ‘c ienHF dI pRfprtI kI sI qy awj kI hY. ijs qrHF srkfr ny grIbI dI ryKf inÈcq kIqI hoeI hY kƒn rfhIN AuvyN hI amIrI dI ryKf vI inÈcq kry ik ies qoN AuWpr iksy dI jfiedfd nhIN hovygI aqy jo kƒn dI AulMGxf krygf Aus ƒ Gwt qoN Gwt 10 sfl dI sÉq sËf dyx dI ivvsQf kry. hr nfgirk ƒ Aus dI jfiedfd sbMDI kfrz jfrI kry. iPr hr nfgirk afpxI jfiedfd hwd qoN vDx ‘qy pkVy jfx dy zr kfrn iBRÈtfcfr nhIN krygf. ies qrHF bhuq hwd qwk iBRÈtfcfr ‘qy kfbU pfieaf jf skdf hY. ies pRkfr hI dyÈ df ivkfs aqy qrwkI sMBv hY aqy pRDfn mMqrI dy supinaF dy Bfrq df inrmfx ho skdf hY.
Posted on August 03, 2008
|
nisLaF 'c ruVH rhy pMjfb nUM bcfAux leI
nflMdf vrgI gurU rivdfs XUnIvristI sQfpq krn dI loV |
zf: aYs aYl ivrdI aYzvokyt
Email: slvirdiadvocate@rediffmail.com
muwK mMqrI s[ pRkfÈ isMG bfdl ny aYlfn kIqf ik Bfrq srkfr ny pMjfb c iek afDuink sYNtrl XUnIvristI sQfpq krn dI isDFqk qOr qy pRvfngI dy idwqI hY, ijs c pMjfb dy ividafrQIaF aMqrrfÈtrI pwDr qy mukfbly dy Xog bxfAux leI iswiKaf idwqI jf skygI. AunHF ikhf ik sfzy grIb lfiek bwcy afriQk qMgI kfrn ÈihrI pwDr dI cMg I iswiKaf pRfpq nhIN kr skdy aqy Auh AucyrI iswiKaf pRfpq krn qoN pwCV jFdy hn .
aslIaq qF ieh hY ik ividafrQI hI nhIN ik pMjfb hI pwCV irhf hY. afriQk ivkfs dI dr c pMjfb df cOQf nMbr hY. pRqI ivakqI afmdn dy aDfr qy 7vF sQfn hY aqy ishq qy iswiKaf c bhuq ipwCy rih igaf hY. KyqI dI ivkfs dr Gt rhI hY. pMjfb dy isrP 10 pRqIÈq vwzy ijmINdfrf qy AudXogpqIaF df qF ivkfs ho irhf hY bfkI 90 pRqIÈq lok pwCV rhy hn. ies dy keI kfrn hn ijnHF coN pRmuwK kfrn srkfr dIaF lok ivroDI nIqIaF hn .
smfj nÈy dI vI vwzI mfr pY rhI hY. pMjfb c ies smyN mflvy c 61 pRqIÈq, duafby c 68 pRqIÈq aqy mfJy c 64 pRqIÈq ivakqI nÈy dI lpyt c hn. pRfpq aMkiVaF anusfr pMjfb puils dy 70 PIsdI krmcfrI vwK-vwK iksm dy niÈaF dy iÈkfr hn. dyÈ df BivwK smJy jFdy nOjvfn Èrfb q wk sImq nf rih ky aMgryËI dvfeIaF aqy tIikaF qoN agFh hIroien, kokIn, smYk afid dy Éqrnfk nÈy kr rhy hn .
XUnIvristIaF aqy kfljF c pVHdy ividafrQIaF sbMDI pRfpq aMkiVaF anusfr ds coN hr qIjf lVkf aqy ds coN hr sqvIN lVkI nÈy dI lpyt c hn. nÈy df Jws pUrf krn leI ijwQy lVikaF vwloN corI, luwt Koh jF hor nfjfieË ZMg apxfey jFdy hn AuWQy lVkIaF vwloN smgilMg aqy dyh vpfr qwk dy iGnfAuxy qrIky aKiqafr kIqy jf rhy hn. irport anusfr pMjfb c dvfeIaF vycx vflIaF lfiesMs Èudf 30 hËfr dukfnF coN bhuqIaF df 60 pRqIÈq kfrobfr nÈy dIaF dvfeIaF qy hI aDfrq hY .
swc qF ieh hY ik pMjfb df arQcfrf hI Èrfb dI ivkrI qoN iekwTI kIqI hoeI rfÈI qy inrBr hY. gutkf, qMbfkU afid qoN vI vwzI rfÈI pRfpq huMdI hY. iswiKaf dy ivkfs leI vI rfÈI Èrfb qy ivÈyÈ tYks lf ky iekwqr kIqI jFdI hY. rfj c ies vyly 4932 aMgryËI Èrfb dy Tyky hn jd ik 6000 Tyky dysI Èrfb dy hn. slfnf mflIaf 2700 kroV qy phuMc igaf hY. Èrfb hI vfsqv c dUujy Kqrnfk niÈaF vwl DkyldI hY pr smfjk pwDr qy Èrfb pRfpq pRvfngI ies sbMDI k uJ vI krn qoN rokdI hY. ipCly sfl pMjfbI 3 arb Èrfb dIaF boqlF pI gey. Èrfb qoN ielfvf 7[20 kroV boqlF bIar dIaF pI gey. ieh sfry aMkVy srkfrI irkfrz c hoeI Èrfb dI Kpq dy hn jdik nfjfieË ZMg nfl ivkx vflI Èrfb dy aMkVy ies c nhIN hn. pr ikhf jFdf hY ik 50 kroV boqlF nfjfieË Èrfb dIaF vI lok pI gey hn.
gurU nfnk dyv XUnIvristI, aMimRqsr c ipCly idnIN pMjfb c niÈaF dy vD rhy ruJfn TwlH pfAux leI gvrnr sRI rOzirgË dI pRDfngI hyT ivÈyÈ sBf hoeI, ijs c vwK-vwK vrgF dy pRqIinDF ny ihwsf ilaf. iek iËlH y dy aYs aYs pI ny ikhf ik jy asIN (puls vfly) iemfndfrI aqy isdkidlI nfl cfhIey qF niÈaF dI ibmfrI qoN iek hPqy c Cutkfrf pfieaf jf skdf hY pr ies dI sfzy qoN koeI AumId nhIN krnI cfhIdI. rfj dy hYWz gvrnr sfihb ny aYs aYs pI dI ies gwl gOilaf nhIN. pwqrkfrF nfl gwlbfq krdy hoey niÈaF dI Èryafm jnqk sQfnF qy vrqoN sbMDI luiDafxf dy izptI aYksfeIË tYksyÈn kimÈnr ny sfrQk kdm cuwkx qoN asmwrQf idKfeI ikAuNik ajyhf krn c isafsI nyqf aqy puls aiVwkf bxdI hY. ies kfrn ies vpfr nfl sbMDq lok aYksfe IË ivBfg dI prvfh nhIN krdy aqy inDVk ho ky kfrobfr kr rhy hn. puils mhFinrdyÈk sRI aYn pI aYs aOlK ny bIqy idnIN jlMDr c iek pRYs kfnPrMs dOrfn mMinaf hY ik pMjfb c ipCly sfl dy mukfbly aprfD vDy hn.
niÈaF qoN ielfvf BrUx hwiqaf vI pMjfb leI srfp bx cuwkI hY. pMjfb dy iek aPsr anurfg agrvfl dI ilKI pusqk muqfbk hr sfl iek lwK lVkIaF grB c hI mfr idwqf jFdf hY. dyÈ dI mfxXog srv AuWc adflq suprIm kort dy jsits ky jI bflfikRÈnn qy jsits zI ky jYn aDfrq bYNc ny vlMtrI hYlQ aYsosIeyÈn, pMjfb duaf rf dfier kIqI geI jnihwq ptIÈn qy PYslf suxfAuNidaF XUnIan minstrIË afP hYlQ, kn, aOrqF qy bwicaF nfl sbMDq adfiraF aqy rfj srkfrF noits idwqf hY. BrUx hwiqafvF sbMDI ieh gMBIrqf Èfied ajy vI nf bxdI jykr pfqVF dy KUhI hspqfl df prdfPfÈ nf huMdf. pMjfb c hfdsy vI idn pRqI idn vDdy gey hn. ieMnf hI nhIN gwzIaF dy vDx kfrn pRdUuÈx c vfDf hox nfl keI ibmfrIaF pYdf ho geIaF hn. awiDAuN vwD abfdI rogF df iÈkfr hY.
cInI XfqrI ihAUnsFg ny iliKaf hY ik Bfrq c iswiKaf sMsQfvF qF bhuq hoxgIaF pr nflMd f XUnIvristI df koeI mukfblf nhIN. nflMdf XUunIvristI dI pVHfeI ikMnI AuWc pfey dI sI ies df pqf ies XfqrI dy ienHF ÈbdF qoN cldf hY. iqMn ividafrQI afKrI pRIiKaf pfs kr cuwky sn pRMqU gurU (vfeIs cFslr) jfx leI nhIN kih irhf sI. aMq iek idn iek ividafrQI ny puwiCaf ik asIN suxdy hF ik afKrI pRIiKaf vI sfzI ho geI hY lyikn lgdf hY hoeI nhIN hY ikAuNik sf jfx leI nhIN ikhf jf irhf. qF gurU jI ny ikhf, awj Èfm qusIN jf skdy ho. lyikn afKrI pRIiKaf rih geI hY. pRMqUu afKrI pRIiKaf aYsI sI jo leI nhIN jf skdI sI. ieh qF iek qrHF dI ksOtI sI ijs coN AunHF ny guËrnf sI. Èfm iqMny ividafrQI ivdf ho gey. dUr ipMz sI ijwQy AunHF rfq kwtxI sI. cldy Èfm hox lwgI, sUrj Zlx lwgf qF iek JfVI pfs afey. gurU JfVI c pihloN hI Cuipaf bYTf sI. Aus ny JfVI dy bfhr CotI ijhI pgzMzI c kMzy iKlfr idwqy sn. iek ividafrQI pgzMzI qoN prHF dI ho ky lMG igaf. dUjf kMiZaF AuWpr hI Cfl mfr ky lMG igaf. qIjf ruk igaf aqy kMizaF cuwk cuwk ky JfVI c suwtx lwg ipaf. pfr kr gey dohF ividafrQIaF ny qIjy ikhf-ieh kI kr irhf h NY? rfq ho geI hY, dUr jfxf hY, rsqy c jMgl hY, Kqrf hY, ieh kMzy kuMzy mq cug.
pRMqU Aus qIjy ividafrQI ny ikhf sUrj zuwb irhf hY. aMDyrf vDdf jf irhf hY, sfzy qoN bfd jo vI afvygf Aus hnyry kfrn kMzy nhIN idsxgy. afpF afKrI hF, ijnHF ieh id KfeI dy rhy hn. ies leI hnyrf hox qoN pihlF ienHF cugxf hI Drm hY. qusIN clo! mYN QoVHf ipwCoN af jfvFgf. ieMny gurU JfVI coN bfhr af gey yaqy ikhf ik Auh jo do cyly gey hn AunHF kho, vfps af jfx. Auh pRIiKaf coN PylH ho gey hn. hux AunHF kuJ sfl hor rukxf pvygf. qIsrf jo kMzy cug irhf sI Aus ikhf qUM pfs ho igaf hYN aqy jf skdf hY.
aMqm pRIiKaf igafn dI nhIN dXf (kruxf) dI hY. Auprokq smwisafvF ivruwD lVn leI gMBIrqf nfl ivcfrn dI loV hY. srkfrF zMg tpfAux dI nhIN sQfeI bxn dI loV hY. skUulF, kfljF aMdr pVHfey jFdy islybsF, srkfrF, mIzIey aqy lokF dI mfnskqf c nYiqkqf ilafAux dI loV hY. jykr asIN afpxIaF iËMmyvfrIaF nf smJIaF qF ieh smwisafvF ivrft rUp Dfrn kr lYxgIaF qy ienHF df hl asMBv ho jfvygf. iswty vjoN dyÈ ivksq dyÈF dI nv-b sqI bx jfeygf.
pMjfb c pihlF vI awDI drËn qoN vwD XuUnIvristIaF hn. pMjfb dIaF mOjUdf XUnIvristIaF c 95 PIsdI ividafrQI ÈihrI Kyqr nfl sbMDq hn. 80 PIsdI pyNzU abfdI nfl sbMDq ividafrQIaF dI igxqI ienHF c nf dy brfbr hY. pyNzU KyqrF nfl ho rhI ivqkrybfËI Kqm krn leI iek nflMdf vrgI gurU rivdfs idhfqI nYiqk XUnIvristI sQfpq krn dI loV hY ijs c pyNzU ividafrQIaF pihl dy aDfr qy dfKly imlx.
Posted on July 13, 2008 |
dilq afidvfsI BuwK kfrn cUhy Kfx leI mjbUr
zf[ aYs aYl ivrdI aYzvokyt |
akqUbr 2004 qoN lY ky julfeI 2007 qwk gorKpur, pVrOxf qy kuÈI ngr iËilHaF ‘c 60 qoN vwD lok BuwK nfl ivlk-ivlk ky mr cuwky hn. rotI roËI qy Bojn dI Gft kfrn ieh cUhy Kfx leI mjbUr hn. bFsgFv ipMz dy 50 sflf mMgvf mushr df kihxf hY ik BuwK dy idnF ‘c Auh lok cUihaF dIaF KuwzF puwt ky AunHF ‘coN anfj kwZ ky KFdy hn. isrP KyqI ‘c ibjfeI-ktfeI smyN 10 rupey qoN lY ky 25-30 r upey dI idhfVI imldI hY aqy Auh vI sfl ‘c vwD qoN vwD 30-40 idn.
imlynIam mOky swqfDfrIaF vwloN dyÈ ƒ ivkfs dy rsqy ‘qy ilafAux leI 2020 df iek imÈn imiQaf igaf sI. ies qoN AunHF df Bfv ieh sI ik 2020 qwk Bfrq dunIaF df iek vDIaf aqy ÈkqIÈflI rfÈtr hovygf. ieh swqfDfrIaF vwloN zMky dI cot ‘qy lokF ƒ AudoN vI dwisaf igaf aqy hux vI dwisaf jf irhf hY.
dunIaF dy arb-Krb pqIaF ‘c dyÈ df dUjf nMbr hY. motrgwzIaF, kfrF, skUtrF dI Brmfr hY. ryzIE, tIvI cYnlF, mobfeIlF df jfl ivC igaf hY. aÉbfrF ‘c rMgInqf afeI hY. bhurfÈtrI kMpnIaF dy vwzy-vwzy dÌqr KuwlHy hn. vwzy-vwzy mfl bx gey hn. isnymf GrF ‘c ieko smyN keI-keI iPlmF cwldIaF hn. GrylU hvfeI AuzfxF afm gwl ho geI hY. ies ƒ vyK ky qF ikhf jf skdf hY ik \’ieMzIaf ÈfeIinMg!‘ Bfv Bfrq cmk irhf hY .
AudXogF leI bxy rfÈtrI afXog aYn sI eI XU aYWs dy pRDfn aqy sMsd mYNbr zf[ arjn syn gupqf ny ikhf ik Bfrq dI arQ ivvsQf ‘c byÈwk vzoqrI ho rhI hY pRMqU ies dy bfvjUd dyÈ ‘c 83 kroV 60 lwK lok- ijhVy ik amrIkf, ieMglYNz, PrFs, jrmnI aqy jpfn dI kuwl abfdI qoN vI vwD hn- grI bI kfrn hfloN-byhfl hn. dyÈ dI 80 pRqIÈq sMpqI 20 pRqIÈq lokF kol hY aqy 20 pRqIÈq sMpqI 80 pRqIÈq lokF kol. qQfkiQq nvIN afrQk nIqI jo dyÈ AuWqy lwdI jf rhI hY Aus nfl asmfnqf asmfn dI qrP jf rhI hY aqy grIbI dI KfeI hor zUMGI ho rhI hY. 32,000 mËdUrF dI ijMnI afmdn hY EnI iek kMpnI dy muwK aiDkfrI dI afmdn hY. ieh afrQk pfVf sihvn nhIN vØiDaf, ies df kfrn ÈoÈx aqy awiqafcfr hY.
jdoN qoN BUmMzlIkrn, AudfrIkrn qy inwjIkrn vflI sfmMqvfdI, pUMjIvfdI arQ nIqI apxfeI geI hY qd qoN swqfDfrI lok Ëor-Èor nfl ieh rfg alfp rhy hn ik ieMzIaf ÈfeIinMg! ieMzIaf ÈfeIinMg!! dyÈ dunIaF dI mhFÈkqI bxn jf irhf hY. Auh Audfrhn vjoN kihMdy hn ik rfÈtr dI ivkfs dr 9[2 qoN twp geI hY. Èyar sUck aMk 15 hËfr pfr kr igaf hY. pRMqU nf hI ivkfs dr aqy nf hI sUck aMk dyÈ dI asl siQqI ƒ pyÈ krdy hn. ieh isrP iek idKfvf hY. dyÈ dI vfsqivk siQqI rONgyt KVHy kr dyx vflI hY. 60 sfl dI aËfdI bfd ÈfeIinMg ieMzIaf dI shI qsvIr leI hyT ilKy Audfhrx pyÈ hn.AuVIsf dy ktk ielfky dy idhfVIdfr mËdUr ivpn gjrfeI ƒ afpxI pqnI gurUvfrI (jo bwcf pYdf k rn smyN mr geI sI) dI lfÈ dy sMskfr leI pYsy nf hox kfrn nvyN pYdf hoey bwcy ƒ 12 sO rupey ‘c vycxf ipaf. AuWqr pRdyÈ dy jOnpur iËlHy ‘c bKyV sonkr ƒ afpxI iËMdf lVkI sMgIqf ƒ gomqI ndI ‘c ies vrky vhfAuxf ipaf ikAuNik Aus dy guridaF dy ielfj leI Aus pfs p Ysy nhIN sn.
akqUbr 2004 qoN lY ky julfeI 2007 qwk gorKpur, pVrOxf qy kuÈI ngr iËilHaF ‘c 60 qoN vwD lok BuwK nfl ivlk-ivlk ky mr cuwky hn. mushr (cUhf) XfnI mUs dy Bojn ‘qy ijAUNx vfly lokF dI gwl suxo. isrP kuÈIngr ‘c hI iek lwK mushr hn. ienHF dI bsqI i pMzF qoN dUr huMdI hY. rotI roËI qy Bojn dI Gft kfrn ieh cUhy Kfx leI mjbUr hn. iekwly kuÈIngr iËlHy ‘c ipCly sfl akqUbr ‘c sRI invfs mushr dI mOq ipwCoN BuwK nfl hoeIaF 29 mOqF bfry aYP afeI afr drj hoeI.
bFsgFv ipMz dy 50 sflf mMgvf mushr df kihxf hY ik BuwK dy idnF ‘c Auh lok cUihaF dIaF KuwzF puwt ky AunHF ‘coN anfj kwZ ky KFdy hn. isrP KyqI ‘c ibjfeI-ktfeI smyN 10 rupey qoN lY ky 25-30 rupey dI idhfVI imldI hY aqy Auh vI sfl ‘c vwD qoN vwD 30-40 idn. bfkI idn Pfkf kwtdy af snhU df kihxf hY ik jd KyqI d f sIËn Kqm ho jFdf hY qF mOq df sIËn ÈurU ho jFdf hY . krnftk dy gulbrgf iËlHy dy iek ipMz ‘c bMdIawpf nF dy iek dilq dI awDI sVI hoeI lfÈ sfrf idn ruldI rhI. ies ielfky ‘c bhuq grIb lokIN afpxy muridaF ƒ ËmIn ‘c dwb idMdy hn ikAuNik murdy ƒ sfVn leI AunHF pfs lwkVF df ieMqËfm krn leI pYsy nhIN huMdy. bMdIawpf dy sMskfr leI Aus dI ivDvf suÈIlf bfeI ƒ dovyN ZMg vrqxy pey. pihlF jdoN bMdIawpf ƒ dPnfieaf jf irhf sI qF AuWc-jfqI lokF ny af ky dilqF ƒ jbrI rok idwqf ik iewQy dilq df sMskfr nhIN ho skdf. iPr suÈIl f bfeI aqy Aus dy sbMDIaF ny bMdIawpf dI imRqk dyh ƒ afm rsqy ‘qy sfVn df Xqn kIqf pr lwkVF dI Gft kfrn Auh pUrI qrHF sV nf skI.
suÈIlf iPr bMdIawpf dI awDI sVI hoeI lfÈ ƒ iek nfly kol dPnfAux leI lY geI. nfly dy nfl AuWc jfqI dy ilMgfXqF dI ËmIn lgdI sI. AunHF ny ieqrfË hI nhIN kIqf sgoN jbrI Aus ƒ dPnfAux qoN rok idwqf. AunHF dI dlIl sI jy sfzI ËmIn dy kol iek dilq ƒ dPnfieaf jfvygf qF sfzI sfrI ËmIn iBwt jfvygI. ies qrHF bMdIawpf dI lfÈ ruldI rhI. BuvnyÈvr qoN ds iklomItr dUr nrisMGpur ipMz dI 15 sflf di lq lVkI mmqf nfiek ny dsvIN df iemiqhfn pfs kr ilaf. Aus iek aiDafpkf bxn df supnf ilaf qF jo Auh dUsrIaF dilq lVkIaF dI pVHfeI ‘c mdd kr sky. mmqf ny 10 iklomItr ‘qy pYNdy mdnpur kflj ‘c dfKlf lY ilaf. pr Aus df supnf tuwt ky cknfcUr igaf hY ikAuNik AuWc jfqIaF ny Aus ‘qy ipMz dI sVk AuWqoN dI sfeIkl clf ky kflj phuMcx AuWqy pfbMdI lgf idwqI. ieMnf hI nhIN AuWc jfqIaF ny mmqf dy ipqf GxiÈafm ƒ DmkI idwqI ik Auh afpxI lVkI nuUM kflj jfx qoN rok lvy, nhIN qF ies dy gMBIr iswty inklxgy.
ipCly idnIN ptnf nyVy syhpU ivKy dilq bwcy Kyzdy-Kyzdy sihvn mMdr ‘c cly gey. AuWc jfqIaF ny mfsUm bwicaF ƒ nf isrP byrihmI nfl kuwitaf-mfiraf blik AunHF aqy AunHF dIaF mfvF AuWpr AuWbldI hoeI dfl pf ky sfV idwqf, ikhf mMdr iBwt idwqf. sVn kfrn AunHF ƒ hspqfl dfKl krfAuxf ipaf. kYmUr iËlHy dI dilq pMcfieq muKI ƒ 15 agsq ƒ iqrMgf nhIN lihrfAux idwqf igaf. dumfrI pMcfieq dy dilq muKI isnhfs aqy Aus dy dilq pMcfieq skwqr ijAuN hI 15 asgq ƒ iqrMgf lihrfAux leI pMcfieq Bvn puwjy qF AuWc jfqIaF ny AuWQy nf isrP AunHF df apmfn hI kIqf blik iqrMgy JMzy qoN dUr qwk BjfAux leI AunHF df ipwCf kIqf. rohqfs dy skUl ‘c imz-zy-iml bxfAux vflI dilq aOrq ƒ svrnf ny GsIt ky rsoeI ‘coN bfhr kwZ idwqf. gVHicrolI iËlHy dy grIb afidvfsI awj vI cItIaF dI ctnI Kfx leI mjbUr hn. AuVIsf dy grIb lok drKqF dIaF jVHF aqy imwtI Kfx leI mjbUr hn. roËfnf do sO nvIaF aOrqF ƒ pyt pUjf leI vysvfpuxf krnf pY irhf hY.
sMsfr Br dy jo 15 kroV bwcy skUl nhIN jFdy AunHF ‘coN 13 kroV BfrqI hn. ijhVy bwcy skUlF ‘c dfKl ho jFdy hn AunHF ‘coN vI bhuigxqI afpxy mF-bfp dI afrQ k hflq ibhqr krn dy XqnF ‘c skUl Cwzx leI mjbUr ho jFdI hY. dyÈ dy msF hI 10 pRqIÈq lVky, lVkIaF dsvIN pfs krdy hn. 90 pRqIÈq kfljF qwk nhIN phuMcdy. 53 pRqIÈq qF aTvIN qwk vI nhIN apVdy, ivckfr hI skUl Cwz jFdy hn. ivwidaf dy vpfrIkrn kfrn PIsF aYnIaF vD geIaF hn ik tYstF ‘c mYirt puuËIÈnF lYx dy bfvjUd vI dilq grIb ikwqf korsF ‘c dfKlf nhIN lY skdy. PIsF nf dy skx kfrn qIjf ihwsf ividafrQIaF ƒ pVHfeI CwzxI pY rhI hY.
dyÈ ‘c 4 kroV 51 lwK bfl mËdUr hn. ijnHF bflF df KyVxf mwlHxf mn df cfE hoxf cfhIdf hY A unHF bflF ƒ pyt pUjf dy sMDy pey hoey hn. ijnHF hwQF ‘c ivwidaf pRfpq krn leI vDIaF qoN vDIaf ikqfbF hoxIaF cfhIdIaF hn AunHF hwQF ‘c Dox leI jUTy BFzy hn. Auh GtIaf qoN GtIaf tI stflF, ZfibaF, dukfnF aqy PYktrIaF ‘c iJVkF KFdy hn. bfl mËdUrI ivruwD bxfiea f k ƒn ikDry lfgU nhIN kIqf jf irhf. bwcy dyÈ df BivwK hn. ieh hY cmkdf ieMzIaf? iksfn afqm hwiqafvF kr rhy hn. Kyq mËdUr BuwKy mr rhy hn. vwzy AudXog Coty GrylU AudXogF nuUM ingl rhy hn ijs kfrn byruËgfrI DVf-DV vD rhI hY. nOjvfn bykfrI kfrn byaQfh aOkVF d y bfvjUd vI ivdyÈF ƒ jfx leI byqfb hY.
36 PIsdI qoN vwD grIbI dI ryKf qoN nIcy hn aqy 37 kroV lokF dI roËfnf afmdnI 20 rupey Gwt hY. ienHF pfs suwK suivDfvF dy sfDn nhIN blik duwK, dilwdr aqy ibmfrIaF hn. ivkdy bwcy, ruldIaF lfÈF aqy afqm hwiqafvF krdy lok cmkdy Bfrq dI asl qsvIr hY? ijwQy 60 PIsdI lok mnuwKI shUlqF qoN vFJy hox Aus dyÈ ƒ "ÈfeIinMg ieMzIaf" ikvyN ikhf jf skdf hY? Bfrq dI kmFz ijnHF hwQF ‘c hY, Auh blfitMg-pypr vFg sfrIaF suwD suivDfvF ƒ cUsdy jf rhy hn.
Posted on July 11 ,2008 |
jfq-pfq nUM KLqm kIqy bgLYr dysL mhFsLkqI nhIN bx skdf
zf[aYs aYl ivrdI aYzvokyt |
jykr ipCly 12 sO sfl dy ieiqhfs ƒ hI leIey qF pqf lwgdf hY ik ihMdosqfnI lok
ivdyÈIaF dy pYrF hyT vfr vfr ies leI drVy jFdy rhy aqy dyÈ vfr vfr ies leI gulfm huMdf irhf ik AunHF ‘c jfqI-Byd sI. dyÈ duÈmx dy mukfbly leI kdy iekwTf ho ky nhIN liVaf. Drm dy TykydfrF ny smfj ƒ cfr vrxF ‘c vMz ky XuwD smyN kyvl iek vrx kÈwqrI nMU hI lVn dI afigaf idwqI. hmlf rokx dI iËMmyvfrI kyvl kÈwqrIaF dI sI. Auh vI nOjvfnF dI ikAuNik kÈwqrIaF ‘coN vI awDIaF aOrqF, iPr buwZy, bwcy aqy apMg lV nhIN skdy sn. muwTI Br lok, smfijk qOr ‘qy sMgTq hmlfvrF df mukfblf ikvyN kr skdy sn? iswty vjoN ivdyÈIaF dy vfr vfr hmly huMdy rhy, smfj dI iek jfq kÈwqrI duÈmx df mukfblf krdI pr hfr jFdI rhI. dyÈ dy iek bhuq vwzy ihwsy ƒ ienHF jfq qy Drm dy TykydfrF ny hiQafr AuTfAux dI afigaf nhIN idwqI. AuWc jfqIaF ny hËfrF sfl muglF aqy aMgryËF dI gulfmI qF svIkfr kr leI pRMqU jfq-pfq dIaF dIvfrF qoV ky dilqF nfl smfijk BfeIcfrf bxfAux leI iqafr nf hoey. ieh sB jfq-pfq dy iGRxq isstm
krky hoieaf.
mwD kfl ‘c ieslfm df Bfrq ‘c pRvyÈ hoieaf. ieslfm ny jfq-pfq qoN mukq BfeIcfry df
sMdyÈ idwqf. iswty vjoN vwzI pwDr ‘qy ihMdosqfnIaF ny ies mq ‘c pRvyÈ kIqf. pRMqU jfq-pfq kfrn AuWc jfqIaF, nIc jfqIaF aqy aCUqF vflI vMz kfiem rhI. gurU nfnk dyv jI ny jfqI-Byd krn vfly ƒ gMdI nflI df kIVf ikhf. gurU goibMd isMG jI ny jfq-pfq ƒ Éqm krn leI Kflsf pMQ dI isrjxf kIqI. asIN gurU sihbfn ƒ gurU qF mMinaf pr AunHF df AupdyÈ nhIN mMinaf. iswK mq ‘c pRvyÈ kIqy aKOqI nIvIaF jfqF dy lok smfijk ivhfr ‘c ‘cAuQy pAuVy‘ dy iswK hI rhy. dilqF ƒ gurduafry aMdr brfbrI qF imlI pr bfhr af ky sfrf kuJ pihlF vFg ieMn ibMn irhf. gurU sihbfn dI aËfdI, smfnqf aqy BfeIcfry dI kRFqI jfq-pfq kfrn sQfpq nf ho skI.
dwKx ‘c hyTlIaF jfqF dy nfl nfl AuWprlIaF jfqF ‘coN vI lok eIsfeI mq ‘c pirvrqq
hoey. eIsfeI Drm mnuwK ƒ smfn mMndf hY pr AuWprlIaF jfqF iplY, rYzI, kwmf, vYlwmf ‘coN bxy
eIsfeI afpxy afp ƒ dilq eIsfeIaF qoN AuWcf mMndy hn. ies qrHF eIsfeI mq vI jfq-pfq dy
pRBfv hyT jkiVaf hoieaf hY.
DnfZ rfjnIqk pfrtIaF sMivDfn dy inrdyÈF ƒ iCwky tMg ky jfq ƒ vyK ivcfr ky itktF
idMdIaF hn. mMqrI jfq jFc ky bxfey jFdy hn. anykF sMsQfvF, muhwly aqy klOnIaF sB jfq
mËhb dy nfm ‘qy Ausr rhIaF hn. ijDr mrËI vyK lAu, sB pfsy jfq-pfq ƒ hI PYlfieaf jf
irhf hY?
jfq-pfq aMqr jfqI ivafh nhIN hox idMdI. jfq-pfq smfj ƒ joVdI nhIN blik hr QF,
hr vkq qoVdI hY. ieh smfijk siQqI nhIN bdlx idMdI. ieh smfijk, afriQk, rfjnIqk aqy swiBafcfrk ÈoÈx df aDfr hY. ieh ienklfb dy rfh ‘c vwzI rukfvt hY ikAuNik ieh pIVq ÈoiÈqF ƒ iek mMc ‘qy iekwTy nhIN hox idMdI. ies leI jfq-pfq df Éfqmf ËrUrI hY.
jfq-pfq df kohV hI smfijk bfeIkft df rUp Dfr lYNdf hY. smfijk bfeIkft AuWproN ijMnf
sDfrn lwgdf hY, aMdroN Aus qoN sYNkVy guxf Éqrnfk hY. bfeIkft dI mfr ieMnI Gfqk hY ik hwsdf vsdf ipMz do ihwisaF ‘c vMizaf jFdf hY. ieko dyÈ, ieko ipMz, ieko kOm, ieko Drm aqy BfÈfeI sFJ ieko bolI bolx vfly lok iek dUjy dy ÉUn dy ipafsy ho jFdy hn. dilqF leI bfeIkft ieMnf iBafnk qy mfrU hY ik vwzI qoN vwzI ijAUNdI jfgdI hsqI ies awgy Bsm ho jFdI hY. iek vrg ‘qy
musIbqF df phfV izwg pYNdf hY. smuwcy iek vrg ƒ aDrMg ho jFdf hY. smfijk bfeIkft aKOqI
AuWc jfqIaF vwloN vriqaf jFdf iek aijhf mnoivigafnk hiQafr hY jo dilqF ƒ AunHF dI ‘aOkfq‘ smJfAux df kMm krdf hY.
smfijk bfeIkft df ieh hiQafr ijs vI ipMz jF ksby ‘qy cwldf hY AuWQy ies dI mfr hyT
isrÌ dilq hI nhIN afAuFdyìlik ipMz dy bwcy, pÈU, dukfndfr, Kyz dy mYdfn, skUl, mMdr,
gurduafry, Kyq Kilafx aqy ÈmÈfnGft sB afAuFd hn. dilqF aqy AunHF dy pÈUaF ƒ AunHF dy
GrF aMdr zwk idwqf jFdf hY. Auh KyqF ‘c jMgl-pfxI nhIN kr skdy, mvyÈF leI cfrf lYx nhIN
jf skdy, bwcy afm QFvF ‘qy Kyz nhIN skdy, pÈU sFJIaF crFdF ‘c cr nhIN skdy, dukfndfr AunHF ƒ sOdf nhIN dy skdy. skUlF ‘coN AunHF ƒ Bjf idwqf jFdf hY, zfktr AunHF ƒ dvfeI nhIN idMdy; jnm, ivafh, mOq dy sMskfrF leI gurU gRMQ sfihb nhIN idwqf jFdf, BfeI pRoihq afpxf ÌrË nhIN inBfAuFdy,ÃFJy ÈmÈfnGft ‘c sMskfr nhIN krn idwqf jFdf. jo dilq ies dI AulMGxf krdf hY Aus dy hwQ pYr aqy pwslIaF qoV idwqIaF jFdIaF hn. jy svrn AulMGxf krdf hY qF Aus ƒ zMn
lfieaf jFdf hY.
ieMnf hI nhIN, ieh bfeIkft afriQk mfr vI krdf hY. kMm-DMdy Twp ho jFdy hn. AuWc jfqF ‘c hAUmY ieMnI BfrU ho jFdI hY ik iGAu df GVf ruVHdf hY qF ruVH jfvy, dilqF ƒ KUh qoN pfxI df
Guwt nhIN pIx dyxf. qwlHx bfeIkft vyly sQfnk hI nhIN, sYNtr qwk srkfrF ihwl geIaF. smuwcf
smfj awj 10 hËfr jfqF aqy Aup-jfqF ‘c vMizaf hoieaf hY. jfq-pfq dI ivvsQf ienHF dI afps ‘c sFJI srgrmI ƒ rokdI hY. vrx aqy jfq dIaF dIvfrF ieMnIaF pwkIaF hn ik afm
afdmI ienHF ƒ qoV nhIN skdf.
jfq pRQf df smfijk jIvn aqy cyqnf ‘c inrMqr bxy rihxf ieh iswD krdf hY ik ies
ivvsQf df Bfrq dI smfijk bxqr ‘c inrxfiek Xogdfn hY. ikAuNik ijnHF lokF df jfq pRQf ‘c ivÈvfs hY Auh nf qF iksy qbdIlI dI afigaf dy skdy hn qy nf hI iksy sMGrÈ jF iksy iksm
dI kRFqI ƒ shfr skdy hn. jfq-pfq ƒ pIVHI dr pIVHI PYlfieaf jf irhf hY.
jfqI-Byd nf isrÌ lokF ƒ tukiVaF ‘c vMzdf hY sgoN nfl hI Auh sfiraF dy mnF ‘c AuWcy
nIvyN df Byd vI pYdf krdf hY. bRfhmx smJdf hY asIN vwzy hF, rfjpUq Coty hn. rfjpUq smJdy
hn asIN vwzy hF, khfr Coty hn. khfr smJdy hn asIN vwzy, afidDrmI Coty hn. afidDrmI smJdf hY asIN vwzy hF, bfkI Coty hn. iesy qrHF dUujy BfeIcfiraF ‘c hY. jfq-pfq dI Bfvnf AunHF Èfsqr ismrqIaF dI Aupj hY jo pRoihqÈfhI ny afpxI swqf ƒ brkrfr rwKx leI rcIaF. ieh Èfsqr hI hn jo ies df AupdyÈ idMdy hn ijvyN ik ”bRhmf ny bRfhmx mUMh ‘coN, kÈwqrI bfhF ‘coN, vYÈ pyt ‘coN, ÈUdr pYrF ‘coN pYdf kIqy hn. pVHnf-pVHfAuxf, Xwg krnf-krfAuxf, dfn dyxf-lYxf ieh 6 kMm bRfhmxF ƒ idwqy hn. pRjf dI rwiKaf, mrnf, mfrnf, kurbfnI dyxf kÈwqrI df kMm hY. pÈU pflx, vxË ivAupfr qy KyqI krnf vYÈ df kMm hY. ÈUdr Auprly iqMn vrxF dI iemfndfrI
nfl syvf krn.“ (mnU ismrqI 1/31)
Èfsqr ismrqIaF ny jfq-pfq dI ies ivvsQf ƒ kfiem rwKx leI Drm dMz ieMnf sÉq
kr idwqf ik lokF vwloN ies df ivroD krn dI ihMmq nf rhI. ijs ny ihMmq kIqI Aus ƒ ies df vwzf muwl cukfAuxf ipaf. ÈUdr ÈMBUk ny jdoN jfq-pfq qoV ky qpwisaf krn df hIaf kIqf qF pRoihqF ny rfjy pfsoN Ausdf kql krvf idwqf. ieklivaf nF dy afidvfsI BIl ny KwqrI rfjkumfrF qoN DnuÈ ivwidaf ‘c Aucqf pRfpq kr leI qF ‘gurU‘ droxfcfrIaf ny jfq-pfq dI afV ‘c Ausdf swjy hwQ df aMgUTf ktvf ky Aus ƒ nkfrf kr idwqf.
zf[ aMbydkr ny jfq-pfq aqy CUafCfq dy nÌy-nuksfn ƒ hI nhIN vyiKaf blik ies dy
Éfqmy dy Aupfa vI dwsy. AunHF spÈt ikhf ik ijnHF Dfrimk DfrnfvF dy aDfr ‘qy jfqI ivvsQf dI sQfpnf kIqI geI hY AunHF ƒ Éqm kIqy ibnF jfq-pfq dI ivvsQf ƒ Éqm nhIN kIqf jf skdf.
jfq-pfq df asl ielfj aMqr jfqI ÈfdIaF hn. qusIN hr iek iesqrI purÈ dy idmfg
‘coN jfq-pfq df ivcfr kwZ idE qF Auh afps ‘c ivafh krn lwgxgy. ÉUn df imlfp iek
aijhf imlfp hY jo afpxfpx aqy irÈqydfrI hox df aihsfs pYdf kr skdf hY. jdoN qwk ieh
aihsfs sB qoN AuWcf aihsfs nhIN bx jFdf Aus vyly qwk vwKrypx aqy ibgfnf hox df aihsfs imt nhIN skdf. jdoN qusIN ies rfh ‘qy qurogy qF kuJ muÈiklF ËrUr afAuxgIaF. pr aijhIaF muÈiklF qoN GbrfAuxf nhIN cfhIdf. smfj aqy dyÈ dI kfieafklp leI aijhf krnf hI pvygf. dby kucly vrg ƒ iswiKaf pRdfn krn aqy Aus dI afriQk hflq suDfrn dI vI sÉq ËrUrq hY.
Posted on July 06, 2008
|
|
|
 |
 |
|